var breakpoints = [{"label":"Desktop","slug":"Desktop","value":"base","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true},{"label":"Tablet","slug":"Tablet","value":"1024","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true},{"label":"Mobile","slug":"Mobile","value":"767","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true}];
ప్రశ్న. “సెమీకండక్టర్లు కేవలం పారిశ్రామిక ముడిసరుకులు మాత్రమే కాదు, ఒక దేశ సాంకేతిక, ఆర్థిక సామర్థ్యాన్ని నిర్ణయించే వ్యూహాత్మక ఆస్తులు.” ఈ నేపథ్యంలో, భారతదేశంలో దేశీయ సెమీకండక్టర్ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరాన్ని పరిశీలించండి. ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి ‘సెమికాన్ 2.0’ (Semicon 2.0) ఎలా ప్రయత్నిస్తుందో చర్చించండి.
Q. “Semiconductors are not merely industrial inputs but strategic assets that determine a nation’s technological and economic strength.” In this context, examine the need for developing a domestic semiconductor ecosystem in India. Discuss how Semicon 2.0 seeks to achieve this objective.
పరిచయం
ఆధునిక ఎలక్ట్రానిక్స్లో సెమీకండక్టర్లు అత్యంత కీలకమైన భాగాలు. ఇవి ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (Artificial Intelligence), టెలికమ్యూనికేషన్స్, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, వైద్య పరికరాలు, డేటా సెంటర్లు, రక్షణ వ్యవస్థలు మరియు అంతరిక్ష ప్రయోగాలకు శక్తిని అందిస్తాయి. అందువల్ల, ఆర్థిక పోటీతత్వం, సాంకేతిక స్వావలంబన (technological self-reliance), జాతీయ భద్రత కోసం చిప్ల సురక్షిత లభ్యత ఎంతో అవసరంగా మారింది.
ప్రధాన భాగం
దేశీయ సెమీకండక్టర్ వ్యవస్థ ఆవశ్యకత (Need for a Domestic Semiconductor Ecosystem)
భారతదేశ సెమీకండక్టర్ డిమాండ్ ఆర్థిక సంవత్సరం 2030 నాటికి 110 బిలియన్ డాలర్లకు, 2035 నాటికి 200 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా చేరుకుంటుందని అంచనా.
ఆర్థిక సంవత్సరం 2017-2025 మధ్య కాలంలో సెమీకండక్టర్-ఉత్పత్తుల దిగుమతుల కోసం భారతదేశం దాదాపు 150 బిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేసింది.
ప్రపంచ చిప్ ఉత్పత్తి కొన్ని దేశాల్లోనే కేంద్రీకృతమై ఉంది. దీనివల్ల భౌగోళిక-రాజకీయ (geopolitical), సరఫరా వ్యవస్థల (supply-chain) అంతరాయాల ముప్పు భారతదేశానికి పొంచి ఉంది.
రక్షణ వ్యవస్థలు, ఉపగ్రహాలు, టెలికమ్యూనికేషన్స్, కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాలకు సురక్షితమైన, విశ్వసనీయమైన చిప్లు అవసరం.
దేశీయ తయారీ ద్వారా విదేశీ మారకద్రవ్యం (foreign exchange) బయటకు వెళ్లకుండా అడ్డుకోవచ్చు. అలాగే, విలువ జోడింపును (value addition) పెంచి, అత్యుత్తమ నైపుణ్యం కలిగిన ఉపాధిని సృష్టించవచ్చు.
సెమికాన్ 2.0 పాత్ర (Role of Semicon 2.0)
రూ. 1,27,500 కోట్ల కేటాయింపుతో ఆమోదం పొందిన ‘సెమికాన్ 2.0’ (Semicon 2.0) ఆరు మూలస్తంభాల ద్వారా పూర్తి చిప్ విలువల వ్యవస్థను (chip value chain) నిర్మించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది:
చిప్ డిజైన్ (chip design);
యంత్రాలు, ప్రత్యేకమైన ముడిసరుకులు;
అదనపు ఫ్యాబ్రికేషన్ (fabrication) కేంద్రాలు;
అధునాతన, సాంప్రదాయ ప్యాకేజింగ్ (advanced and conventional packaging);
పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి (R&D); మరియు
నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరుల సృష్టి.
ఇది సెమికాన్ 1.0 (Semicon 1.0) పునాదుల మీద నిర్మితమైంది. సెమికాన్ 1.0 కింద ప్రభుత్వం 12 తయారీ కేంద్రాలు, 24 చిప్-డిజైన్ ప్రాజెక్టులను ఆమోదించింది.
సవాళ్లు
సెమీకండక్టర్ ఫ్యాబ్రికేషన్ అనేది సాంకేతికంగా సంక్లిష్టమైనది, అలాగే భారీ మూలధనం (capital-intensive) అవసరమైన ప్రక్రియ.
భారతదేశ దేశీయ తయారీ సామర్థ్యం ఇంకా ప్రారంభ దశలోనే ఉంది.
దీనికి అవసరమైన పరికరాలు, ముడిసరుకులు, అధునాతన సాంకేతికతలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొద్ది ప్రాంతాల్లోనే కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి.
ఈ పరిశ్రమకు అత్యుత్తమ నైపుణ్యం కలిగిన ఇంజనీర్లు, పరిశోధకులు, ఆపరేటర్లు అవసరం.
సెమీకండక్టర్ ప్రాజెక్టులకు ఓర్పు, కచ్చితత్వం, అలాగే స్థిరమైన దీర్ఘకాలిక విధానాలు అవసరం.
ముందుకు సాగే మార్గం
అంచనా వేయదగిన, సుస్థిరమైన విధానపరమైన మద్దతును ప్రభుత్వం కొనసాగించాలి.
పరిశ్రమలు, విశ్వవిద్యాలయాలు, పరిశోధనా సంస్థల మధ్య సహకారాన్ని బలోపేతం చేయాలి.
ప్రత్యేక విద్య, సిబ్బంది శిక్షణను (workforce training) విస్తరించాలి.
పరికరాలు, రసాయనాలు, ముడిసరుకుల దేశీయ ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించాలి.
స్వావలంబనను (self-reliance), విశ్వసనీయమైన అంతర్జాతీయ సాంకేతిక భాగస్వామ్యాలతో అనుసంధానించాలి.
పాతకాలపు (mature nodes) సాంకేతికతల నుంచి అధునాతన సెమీకండక్టర్ సాంకేతికతల వరకు పరిశోధనలకు మద్దతు ఇవ్వాలి.
ముగింపు
సెమికాన్ 2.0 అనేది విడివిడి తయారీ ప్రాజెక్టుల నుంచి సమీకృత సెమీకండక్టర్ వ్యవస్థ (integrated semiconductor ecosystem) వైపు భారతదేశం వేస్తున్న అడుగును సూచిస్తుంది. దీనిని సమర్థవంతంగా అమలు చేయడం ద్వారా సరఫరా వ్యవస్థల పటిష్టత, వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి (strategic autonomy) పెరుగుతాయి. అలాగే ప్రపంచంలో ఒక విశ్వసనీయమైన సాంకేతిక కేంద్రంగా (global technology hub) భారతదేశ స్థానం బలపడుతుంది.
ప్రశ్న. ఎంపిక చేసిన యూపీఐ (UPI) లావాదేవీలపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ను ప్రవేశపెట్టడం అనేది డిజిటల్-చెల్లింపుల మౌలిక సదుపాయాల ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని, ఆర్థిక సమ్మిళితంతో సమతుల్యం చేసే ప్రయత్నాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. కొత్త విధానం వెనుక ఉన్న కారణాలను, ప్రధాన లక్షణాలను పరిశీలించండి. దీనిలోని సవాళ్లను చర్చించి, తగిన పరిష్కార మార్గాలను సూచించండి.
Q. The introduction of Merchant Discount Rate on selected UPI transactions reflects an attempt to balance the financial sustainability of digital-payment infrastructure with financial inclusion. Examine the rationale and major features of the new framework. Discuss its challenges and suggest a suitable way forward.
పరిచయం
డిజిటల్ చెల్లింపులను ప్రాసెస్ చేసినందుకు వ్యాపారులు (merchants) బ్యాంకులు, చెల్లింపుల-సేవా సంస్థలకు (payment-service providers), యూపీఐ అప్లికేషన్లకు (UPI applications) చెల్లించే రుసుమునే మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) అంటారు. 2026 అక్టోబర్ 15 నుండి, రూ. 2,000 కు పైగా జరిగే నిర్దిష్టమైన పర్సన్-టు-మర్చంట్ (వ్యక్తుల నుండి వ్యాపారులకు) యూపీఐ లావాదేవీలకు ఇది వర్తిస్తుంది. అయితే, వ్యక్తుల మధ్య జరిగే చెల్లింపులకు, అలాగే ఎక్కువ శాతం చిన్న మొత్తాల చెల్లింపులకు దీనినుంచి మినహాయింపు ఉంటుంది.
ప్రధాన భాగం
ఆవశ్యకత (Rationale)
క్లౌడ్ స్టోరేజ్ (cloud storage), భద్రత, లావాదేవీల పరిష్కారం (settlement), అప్లికేషన్లు, కస్టమర్ సపోర్ట్ కోసం బ్యాంకులు, చెల్లింపుల కంపెనీలు ఖర్చును భరిస్తాయి. యూపీఐ మౌలిక సదుపాయాలను నిర్వహించడానికి ఏటా రూ. 20,000 కోట్ల వరకు ఖర్చవుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు. ఈ మౌలిక సదుపాయాలను కొనసాగించడానికి, మెరుగుపరచడానికి అవసరమైన వనరులను సమకూర్చుకోవడమే ఎండీఆర్ (MDR) ప్రధాన లక్ష్యం.
ప్రధాన లక్షణాలు
లావాదేవీ విలువతో సంబంధం లేకుండా వ్యక్తుల మధ్య జరిగే చెల్లింపులు (Person-to-person transfers) ఉచితంగానే ఉంటాయి.
వ్యాపారులకు చేసే రూ. 2,000 వరకు చెల్లింపులకు ఎండీఆర్ (MDR) నుండి మినహాయింపు ఉంటుంది.
రూ. 2,000 కు పైగా వ్యాపారులకు చేసే సాధారణ చెల్లింపులపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ వసూలు చేస్తారు. అయితే, రూ. 75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విలువైన లావాదేవీలపై గరిష్టంగా రూ. 300 మాత్రమే వసూలు చేస్తారు.
నిత్యావసర రంగాలకు (Essential-sector) చేసే చెల్లింపులపై ఫ్లాట్గా రూ. 5 మాత్రమే వసూలు చేస్తారు.
క్యాపిటల్-మార్కెట్ (Capital-market) చెల్లింపులపై 0.02 శాతం వసూలు చేస్తారు. దీనికి కూడా గరిష్ట పరిమితి రూ. 300 ఉంటుంది.
యూపీఐ ఆటోపే (UPI AutoPay) లావాదేవీలకు, అలాగే నెలకు రూ. 1 లక్ష వరకు చెల్లింపులు స్వీకరించే అర్హత గల సూక్ష్మ-వ్యాపారులకు (micro-merchants) ఎండీఆర్ నుండి మినహాయింపు లభిస్తుంది.
ఎండీఆర్ ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని చెల్లింపుదారుల బ్యాంకులు, వ్యాపారుల బ్యాంకులు, యూపీఐ అప్లికేషన్లు, చెల్లింపుల-సేవా సంస్థల మధ్య పంచుతారు.
సవాళ్లు
వ్యాపారులు ఈ భారాన్ని పరోక్షంగా వినియోగదారులపై మోపవచ్చు లేదా నగదు చెల్లింపులను (cash payments) ప్రోత్సహించవచ్చు.
వ్యాపారుల వర్గీకరణను మార్చడం (Reclassification) వల్ల వృద్ధి చెందుతున్న సూక్ష్మ-వ్యాపారులకు ఖర్చులు పెరగవచ్చు.
ఎండీఆర్ ఆదాయం మార్కెట్లో ఆధిపత్యం చలాయిస్తున్న కొన్ని పెద్ద బ్యాంకులు, యూపీఐ అప్లికేషన్ల చేతుల్లోనే కేంద్రీకృతమయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
చిన్న-వ్యాపారుల ఫండ్ (small-merchant fund) కోసం ఎండీఆర్ వసూళ్లలో 5 శాతానికి సమానమైన వాటాను అందిస్తామని ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది. అయితే, ఈ నిధులు ఎక్కడి నుండి వస్తాయనే విషయంపై ఇంకా స్పష్టత లేదు.
ఛార్జీల వసూలు వల్ల సులభంగా అందరికీ అందుబాటులో ఉండే డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్గా (digital public infrastructure) యూపీఐకి ఉన్న గుర్తింపు బలహీనపడవచ్చు.
ముందుకు సాగే మార్గం
ప్లాట్ఫారమ్ ఫీజులు, దాచిన ఛార్జీలు (hidden charges), వినియోగదారుల నుండి పరోక్షంగా డబ్బు వసూలు చేయడాన్ని కఠినంగా నిరోధించాలి.
పీ2పీఎం (P2PM – పర్సన్-టు-పెట్టీ మర్చంట్) అర్హత, వ్యాపారుల వర్గీకరణ మార్పు నిబంధనలను స్పష్టంగా తెలియజేయాలి.
ఎండీఆర్ (MDR) వసూళ్లు, వాటి పంపిణీకి సంబంధించిన డేటాను పారదర్శకంగా వెల్లడించాలి.
చిన్న-వ్యాపారుల ఫండ్కు నిధులు ఎలా వస్తాయి, వాటిని ఎలా ఉపయోగిస్తారు అనే విషయంపై స్పష్టత ఇవ్వాలి.
వ్యాపారుల ప్రవర్తన, నగదు వాడకం, ఆర్థిక సమ్మిళితంపై ఈ కొత్త విధానం చూపే ప్రభావాన్ని క్రమం తప్పకుండా అంచనా వేయాలి.
ముగింపు
జాగ్రత్తగా నియంత్రించిన ఎండీఆర్ (MDR) విధానం, యూపీఐ అందుబాటును దెబ్బతీయకుండానే దాని ఆర్థిక స్థిరత్వానికి మద్దతు ఇస్తుంది. భారతదేశ డిజిటల్-చెల్లింపుల వృద్ధిని కాపాడటానికి పారదర్శకమైన అమలు, అలాగే వినియోగదారులు, చిన్న వ్యాపారులకు సమర్థవంతమైన రక్షణ కల్పించడం ఎంతో అవసరం.
var elementorFrontendConfig = {"environmentMode":{"edit":false,"wpPreview":false,"isScriptDebug":false},"i18n":{"shareOnFacebook":"Share on Facebook","shareOnTwitter":"Share on Twitter","pinIt":"Pin it","download":"Download","downloadImage":"Download image","fullscreen":"Fullscreen","zoom":"Zoom","share":"Share","playVideo":"Play Video","previous":"Previous","next":"Next","close":"Close","a11yCarouselPrevSlideMessage":"Previous slide","a11yCarouselNextSlideMessage":"Next slide","a11yCarouselFirstSlideMessage":"This is the first slide","a11yCarouselLastSlideMessage":"This is the last slide","a11yCarouselPaginationBulletMessage":"Go to slide"},"is_rtl":false,"breakpoints":{"xs":0,"sm":480,"md":768,"lg":1025,"xl":1440,"xxl":1600},"responsive":{"breakpoints":{"mobile":{"label":"Mobile Portrait","value":767,"default_value":767,"direction":"max","is_enabled":true},"mobile_extra":{"label":"Mobile Landscape","value":880,"default_value":880,"direction":"max","is_enabled":false},"tablet":{"label":"Tablet Portrait","value":1024,"default_value":1024,"direction":"max","is_enabled":true},"tablet_extra":{"label":"Tablet Landscape","value":1200,"default_value":1200,"direction":"max","is_enabled":false},"laptop":{"label":"Laptop","value":1366,"default_value":1366,"direction":"max","is_enabled":false},"widescreen":{"label":"Widescreen","value":2400,"default_value":2400,"direction":"min","is_enabled":false}},"hasCustomBreakpoints":false},"version":"4.1.1","is_static":false,"experimentalFeatures":{"e_font_icon_svg":true,"additional_custom_breakpoints":true,"container":true,"e_optimized_markup":true,"theme_builder_v2":true,"e_pro_free_trial_popup":true,"nested-elements":true,"e_atomic_elements":true,"atomic_widgets_should_enforce_capabilities":true,"editor_mcp":true,"e_bc_migrations":true,"e_editor_design_system_panel":true,"e_classes":true,"global_classes_should_enforce_capabilities":true,"e_variables":true,"e_variables_manager":true,"e_opt_in_v4_page":true,"e_opt_in_v4":true,"e_components":true,"e_interactions":true,"e_widget_creation":true,"import-export-customization":true,"e_pro_atomic_form":true,"mega-menu":true,"e_pro_variables":true,"e_pro_interactions":true},"urls":{"assets":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/plugins\/elementor\/assets\/","ajaxurl":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-admin\/admin-ajax.php","uploadUrl":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/uploads"},"nonces":{"floatingButtonsClickTracking":"50ddef3679","atomicFormsSendForm":"f722428a57"},"swiperClass":"swiper","settings":{"page":[],"editorPreferences":[]},"kit":{"active_breakpoints":["viewport_mobile","viewport_tablet"],"global_image_lightbox":"yes","lightbox_enable_counter":"yes","lightbox_enable_fullscreen":"yes","lightbox_enable_zoom":"yes","lightbox_enable_share":"yes","lightbox_title_src":"title","lightbox_description_src":"description"},"post":{"id":11611,"title":"UPSC%20%E0%B0%A1%E0%B1%88%E0%B0%B2%E0%B1%80%20%E0%B0%AE%E0%B1%86%E0%B0%AF%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B1%8D%20%E0%B0%86%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B0%B0%E0%B1%8D%20%E0%B0%B0%E0%B1%88%E0%B0%9F%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B1%8D%20%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%80%E0%B0%B8%E0%B1%8D%20%E2%80%93%2018th%20%E0%B0%B8%E0%B1%86%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%86%E0%B0%82%E0%B0%AC%E0%B0%B0%E0%B1%8D%202026%20%7C%20UPSC%20Mains%20%7C%20KPIAS%20%E0%B0%85%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B0%AE%E0%B1%80","excerpt":"","featuredImage":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/upsc-mains-current-affairs-18th-september-2026-kpias-academy-1024x512.webp"}};
//# sourceURL=elementor-frontend-js-before
window.dFlipLocation = 'https://telugu.kpiasacademy.com/wp-content/plugins/3d-flipbook-dflip-lite/assets/';
window.dFlipWPGlobal = {"text":{"toggleSound":"Turn on\/off Sound","toggleThumbnails":"Toggle Thumbnails","toggleOutline":"Toggle Outline\/Bookmark","previousPage":"Previous Page","nextPage":"Next Page","toggleFullscreen":"Toggle Fullscreen","zoomIn":"Zoom In","zoomOut":"Zoom Out","toggleHelp":"Toggle Help","singlePageMode":"Single Page Mode","doublePageMode":"Double Page Mode","downloadPDFFile":"Download PDF File","gotoFirstPage":"Goto First Page","gotoLastPage":"Goto Last Page","share":"Share","mailSubject":"I wanted you to see this FlipBook","mailBody":"Check out this site {{url}}","loading":"DearFlip: Loading "},"viewerType":"flipbook","moreControls":"download,pageMode,startPage,endPage,sound","hideControls":"","scrollWheel":"false","backgroundColor":"#777","backgroundImage":"","height":"auto","paddingLeft":"20","paddingRight":"20","controlsPosition":"bottom","duration":800,"soundEnable":"true","enableDownload":"true","showSearchControl":"false","showPrintControl":"false","enableAnnotation":false,"enableAnalytics":"false","webgl":"true","hard":"none","maxTextureSize":"1600","rangeChunkSize":"524288","zoomRatio":1.5,"stiffness":3,"pageMode":"0","singlePageMode":"0","pageSize":"0","autoPlay":"false","autoPlayDuration":5000,"autoPlayStart":"false","linkTarget":"2","sharePrefix":"flipbook-"};
document.addEventListener("click", function(e) {
let link = e.target.closest(".elementskit-megamenu-panel a");
if (link) {
e.preventDefault();
window.location.href = link.href;
}
});
