ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ (APPSC) అనేది మన దేశ రాజ్యాంగం (Constitution of India) ఆధారంగా ఏర్పడిన ఒక ప్రభుత్వ సంస్థ (Government body). ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో వివిధ ఉద్యోగాల కోసం పోటీ పరీక్షలను (Competitive examinations) నిర్వహిస్తుంది. ఈ పరీక్షల ద్వారా అర్హులైన అభ్యర్థులను ఎంపిక చేసి, ఉద్యోగాల్లో నియమిస్తుంది (Recruitment).
చారిత్రక నేపథ్యం
1956 నవంబర్ 1వ తేదీన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఆవిర్భవించినప్పుడు 'ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్' ఉనికిలోకి వచ్చింది. ప్రస్తుతం ఈ సంస్థ యొక్క ప్రధాన కార్యాలయం విజయవాడలో ఉంది.
రాజ్యాంగపరమైన హోదా మరియు విధులు
భారత రాజ్యాంగంలోని 315వ నిబంధన (Article 315) ప్రకారం పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్లు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. ఈ కమిషన్ యొక్క విధులు మరియు బాధ్యతలు రాజ్యాంగంలోని 320వ నిబంధనలో వివరించబడ్డాయి.
కమిషన్ యొక్క ప్రధాన చట్టబద్ధమైన విధులు:
నేరుగా నియామకాలు (Direct Recruitment): నిబంధన 320(1) ప్రకారం వివిధ ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలకు నేరుగా అభ్యర్థులను ఎంపిక చేయడం.
బదిలీ ద్వారా నియామకాలు: ఒక సర్వీసు నుండి మరొక సర్వీసుకు బదిలీల ద్వారా జరిగే నియామకాలను పర్యవేక్షించడం [నిబంధన 320(3)(b)].
సర్వీసు నిబంధనలు: ప్రభుత్వ సర్వీసులకు సంబంధించిన చట్టబద్ధమైన నిబంధనల రూపకల్పనలో సలహాలు ఇవ్వడం.
క్రమశిక్షణా చర్యలు: ప్రభుత్వ ఉద్యోగులపై తీసుకునే క్రమశిక్షణా చర్యల విషయంలో తగిన సూచనలు చేయడం.
ఖర్చుల రీయింబర్స్మెంట్: ఉద్యోగులు తమ విధి నిర్వహణలో ఎదుర్కొనే న్యాయపరమైన ఖర్చుల చెల్లింపులను పరిశీలించడం.
పెన్షన్లు: విధి నిర్వహణలో గాయపడినప్పుడు లేదా అసాధారణ పరిస్థితుల్లో మరణించినప్పుడు చెల్లించే పెన్షన్ కేసులను పర్యవేక్షించడం.
అదనపు బాధ్యతలు
పైన పేర్కొన్న విధులతో పాటు, కమిషన్ ఈ క్రింది పనులను కూడా నిర్వహిస్తుంది:
వివిధ ప్రభుత్వ శాఖల ఉద్యోగుల కోసం డిపార్ట్మెంటల్ టెస్టులు (Departmental Tests) నిర్వహించడం.
డెహ్రాడూన్లోని రాష్ట్రీయ ఇండియన్ మిలిటరీ కాలేజ్ (RIMC) ప్రవేశ పరీక్షలను నిర్వహించడం.
IAS మరియు IPS అధికారులకు అర్ధ సంవత్సర పరీక్షలు (Half-yearly exams) మరియు ఇతర నైపుణ్య పరీక్షలను నిర్వహించడం.
మూడు నెలల కాలపరిమితి మించిన తాత్కాలిక నియామకాలను పర్యవేక్షించడం మరియు వాటి కొనసాగింపుకు అనుమతి ఇవ్వడం.
ఐదు సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ కాలం ఉండే కాంట్రాక్టు నియామకాల విషయంలో సంప్రదింపులు జరపడం.
APPSC నిర్వహించే ముఖ్యమైన పరీక్షలు
రాష్ట్రంలోని వివిధ స్థాయిల ఉద్యోగాల కోసం కమిషన్ ప్రధానంగా ఈ క్రింది పరీక్షలను నిర్వహిస్తుంది:
గ్రూప్ - 1 సర్వీసెస్: (ఉదాహరణకు: డిప్యూటీ కలెక్టర్, DSP వంటి ఉన్నత స్థాయి పోస్టులు)
గ్రూప్ - 2 సర్వీసెస్: (ఉదాహరణకు: డిప్యూటీ తహసీల్దార్, సబ్-రిజిస్ట్రార్ వంటి పోస్టులు)
గ్రూప్ - 3 సర్వీసెస్: (పంచాయతీ కార్యదర్శి మరియు ఇతర గ్రామీణ అభివృద్ధి పోస్టులు)
గ్రూప్ - 4 సర్వీసెస్: (జూనియర్ అసిస్టెంట్ మరియు టైపిస్ట్ వంటి కార్యాలయ సిబ్బంది పోస్టులు)
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలోని అత్యున్నత స్థాయి సివిల్ సర్వీసెస్ ఉద్యోగాలను భర్తీ చేయడానికి నిర్వహించే రాష్ట్ర స్థాయి పోటీ పరీక్షను 'గ్రూప్-1' అని పిలుస్తారు. ఈ పరీక్షా విధానం మరియు స్థాయి, కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించే 'యూపీఎస్సీ (UPSC) సివిల్ సర్వీసెస్' పరీక్షను పోలి ఉంటుంది.
గ్రూప్-1 పరిధిలోకి వచ్చే ప్రధాన పదవులు:
ఈ పరీక్ష ద్వారా ఎంపికైన అభ్యర్థులు రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలోని ఈ క్రింది కీలక విభాగాలలో నియమించబడతారు:
డిప్యూటీ కలెక్టర్: ఆంధ్రప్రదేశ్ సివిల్ సర్వీస్ (ఎగ్జిక్యూటివ్ బ్రాంచ్).
అసిస్టెంట్ కమిషనర్ (స్టేట్ టాక్స్): రాష్ట్ర పన్నుల విభాగం.
డిప్యూటీ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ (సివిల్): పోలీస్ సర్వీస్ (కేటగిరీ-2).
డిప్యూటీ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ జైల్స్ (పురుషులు): జైళ్ల శాఖ.
డివిజనల్ / జిల్లా ఫైర్ ఆఫీసర్: విపత్తు నిర్వహణ మరియు అగ్నిమాపక శాఖ.
రీజినల్ ట్రాన్స్పోర్ట్ ఆఫీసర్ (RTO): రవాణా శాఖ.
జిల్లా బి.సి. సంక్షేమ అధికారి: బి.సి. సంక్షేమ శాఖ.
జిల్లా సాంఘిక సంక్షేమ అధికారి: సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ.
డిప్యూటీ రిజిస్ట్రార్: సహకార శాఖ.
మున్సిపల్ కమిషనర్ (గ్రేడ్-II): పురపాలక పరిపాలన శాఖ.
అసిస్టెంట్ ట్రెజరీ ఆఫీసర్ / అకౌంట్స్ ఆఫీసర్: ఖజానా మరియు లెక్కల శాఖ.
జిల్లా ఉపాధి అధికారి (District Employment Officer): ఉపాధి కార్యాలయ సర్వీస్.
అసిస్టెంట్ ఆడిట్ ఆఫీసర్: రాష్ట్ర ఆడిట్ సర్వీస్.
అర్హతలు (Eligibility)
గ్రూప్-1 పరీక్షకు దరఖాస్తు చేసుకునే అభ్యర్థులు ఈ క్రింది అర్హతలను కలిగి ఉండాలి:
ఆరోగ్యం: అభ్యర్థి మంచి ఆరోగ్యం, చురుకైన అలవాట్లు కలిగి ఉండాలి. విధి నిర్వహణకు అభ్యంతరం కలిగించే ఎటువంటి శారీరక లోపాలు లేదా అనారోగ్య సమస్యలు ఉండకూడదు.
ప్రవర్తన: అభ్యర్థి యొక్క ప్రవర్తన మరియు పూర్వాపరాలు (Character and Antecedents) ప్రభుత్వ సర్వీసులో చేరడానికి తగిన విధంగా ఉండాలి.
విద్యార్హత: సదరు పోస్టుకు నిర్ణయించిన విద్యా మరియు ఇతర అర్హతలు కలిగి ఉండాలి.
పౌరసత్వం: అభ్యర్థి తప్పనిసరిగా భారతీయ పౌరుడై ఉండాలి.
గమనిక: ఒకవేళ భారతీయ పౌరుడు కాని పక్షంలో, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం యొక్క ముందస్తు అనుమతి మరియు నిబంధనలకు లోబడి మాత్రమే నియామకం జరుగుతుంది. తగిన సంఖ్యలో భారతీయ అభ్యర్థులు అందుబాటులో లేని పక్షంలోనే ప్రభుత్వం ఇటువంటి నిర్ణయం తీసుకుంటుంది.
విద్యా అర్హతలు (Educational Qualifications)
అభ్యర్థి భారతదేశంలోని కేంద్ర లేదా రాష్ట్ర చట్టాల ద్వారా స్థాపించబడిన ఏదైనా గుర్తింపు పొందిన విశ్వవిద్యాలయం (University) నుండి లేదా యూజీసీ (UGC) ద్వారా గుర్తింపు పొందిన సంస్థ నుండి ఏదైనా బ్యాచిలర్ డిగ్రీ (Bachelor's Degree) లేదా దానికి సమానమైన విద్యార్హత కలిగి ఉండాలి.
వయోపరిమితి (Age Limit)
సాధారణంగా దరఖాస్తు చేసుకునే అభ్యర్థుల వయస్సు 18 నుండి 42 ఏళ్ల మధ్య ఉండాలి. అయితే, వివిధ కేటగిరీల అభ్యర్థులకు ప్రభుత్వం నిబంధనల ప్రకారం గరిష్ట వయోపరిమితిలో సడలింపులను కల్పించింది.
వయోసడలింపు వివరాలు (Age Relaxation)
వివిధ వర్గాలకు వర్తించే వయోసడలింపు వివరాలు ఈ క్రింది పట్టికలో ఇవ్వబడ్డాయి:
వరుస సంఖ్య
అభ్యర్థుల వర్గం (Category)
వర్తించే వయోసడలింపు
1
ఎస్సీ (SC), ఎస్టీ (ST), బీసీలు (BCs) మరియు ఈడబ్ల్యూఎస్ (EWS)
5 సంవత్సరాలు
2
శారీరక వికలాంగులు (Benchmark Disabilities)
10 సంవత్సరాలు
3
మాజీ సైనికోద్యోగులు (Ex-Servicemen)
వారు సాయుధ దళాలలో పనిచేసిన కాలంతో పాటు అదనంగా 3 సంవత్సరాలు
4
ఎన్.సి.సి. (ఇన్స్ట్రక్టర్లుగా పనిచేసిన వారు)
వారు ఎన్.సి.సి.లో పనిచేసిన కాలంతో పాటు అదనంగా 3 సంవత్సరాలు
5
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రెగ్యులర్ ఉద్యోగులు (కార్పొరేషన్లు, మున్సిపాలిటీల ఉద్యోగులకు ఇది వర్తించదు)
వారు చేసిన రెగ్యులర్ సర్వీస్ కాలం (గరిష్టంగా 5 సంవత్సరాల వరకు)
6
రాష్ట్ర జనగణన (Census) విభాగంలో కనీసం 6 నెలలు పనిచేసి తొలగించబడిన తాత్కాలిక ఉద్యోగులు
3 సంవత్సరాలు
ముఖ్య గమనికలు:
మాజీ సైనికోద్యోగులు మరియు ఎన్.సి.సి. అభ్యర్థులు: పైన పేర్కొన్న వరుస సంఖ్య 3 మరియు 4 లోని అభ్యర్థులు, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సబార్డినేట్ సర్వీస్ రూల్స్ ప్రకారం తమ సర్వీసు కాలాన్ని మినహాయించుకున్న తర్వాత, వారి వయస్సు నిర్ణీత గరిష్ట వయోపరిమితిని మించకూడదు.
క్రమశిక్షణ చర్యలు: మాజీ సైనికోద్యోగులకు వర్తించే వయోసడలింపు కేవలం గౌరవప్రదంగా సర్వీసు నుండి విముక్తి పొందిన వారికి మాత్రమే వర్తిస్తుంది. దుష్ప్రవర్తన (Misconduct) లేదా అసమర్థత (Inefficiency) కారణంగా సర్వీసు నుండి తొలగించబడిన వారికి ఈ సడలింపు వర్తించదు.
గ్రూప్-1 పరీక్షా విధానం
గ్రూప్-1 నియామక ప్రక్రియ ప్రధానంగా మూడు దశల్లో జరుగుతుంది:
స్క్రీనింగ్ టెస్ట్ (ప్రిలిమ్స్ - ఆబ్జెక్టివ్ విధానం)
ప్రధాన పరీక్ష (మెయిన్స్ - డిస్క్రిప్టివ్ విధానం)
మౌఖిక పరీక్ష (ఇంటర్వ్యూ)
1. స్క్రీనింగ్ టెస్ట్ - రాత పరీక్ష (ఆబ్జెక్టివ్ టైప్)
స్క్రీనింగ్ టెస్ట్లో రెండు పేపర్లు ఉంటాయి. ఒక్కో పేపర్కు 120 మార్కులు ఉంటాయి.
పేపర్
విషయం
ప్రశ్నల సంఖ్య
సమయం (నిమిషాలు)
గరిష్ట మార్కులు
పేపర్ - I
జనరల్ స్టడీస్: ఇందులో 4 విభాగాలు (A,B,C,D) ఉంటాయి. ఒక్కో విభాగానికి 30 మార్కులు.A. చరిత్ర మరియు సంస్కృతిB. రాజ్యాంగం, రాజకీయం, సామాజిక న్యాయం మరియు అంతర్జాతీయ సంబంధాలుC. భారతదేశ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, ప్రణాళికలుD. భూగోళ శాస్త్రం (Geography)
120
120
120
పేపర్ - II
జనరల్ ఆప్టిట్యూడ్: ఇందులో 2 విభాగాలు (A,B) ఉంటాయి.A. జనరల్ మెంటల్ ఎబిలిటీ, అడ్మినిస్ట్రేటివ్ మరియు సైకలాజికల్ ఎబిలిటీస్ (60 మార్కులు)B. (i) సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (30 మార్కులు)(ii) ప్రాంతీయ, జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన వర్తమాన అంశాలు (30 మార్కులు)
120
120
120
ప్రతికూల మార్కులు (Negative Marks): ప్రతి తప్పు సమాధానానికి ఆ ప్రశ్నకు కేటాయించిన మార్కులలో 1/3 వంతు మార్కులను తగ్గిస్తారు.
2. ప్రధాన పరీక్ష - రాత పరీక్ష (డిస్క్రిప్టివ్ టైప్)
మెయిన్స్ పరీక్షలో అభ్యర్థులు సమాధానాలను వ్యాస రూపంలో రాయవలసి ఉంటుంది. ఇందులో అర్హత పేపర్లు (Qualifying Papers) మరియు మెరిట్ కోసం పరిగణించే పేపర్లు ఉంటాయి.
పేపర్
విషయం
సమయం (నిమిషాలు)
గరిష్ట మార్కులు
తెలుగు
అర్హత పరీక్ష (Qualifying Nature)
180
150
ఇంగ్లీష్
అర్హత పరీక్ష (Qualifying Nature)
180
150
పేపర్ - I
జనరల్ ఎస్సే (General Essay): ప్రాంతీయ, జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన అంశాలపై వ్యాసం.
180
150
పేపర్ - II
భారతదేశ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర, సంస్కృతి మరియు భూగోళ శాస్త్రం.
180
150
పేపర్ - III
రాజకీయం, రాజ్యాంగం, గవర్నెన్స్ (పాలన), చట్టం మరియు నైతిక విలువలు (Ethics).
180
150
పేపర్ - IV
భారతదేశ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు అభివృద్ధి.
180
150
పేపర్ - V
సైన్స్, టెక్నాలజీ మరియు పర్యావరణ అంశాలు.
180
150
3. వ్యక్తిత్వ పరీక్ష (ఇంటర్వ్యూ) మరియు మొత్తం మార్కులు
మెయిన్స్ పరీక్షలో ప్రతిభ కనబరిచిన అభ్యర్థులను ఇంటర్వ్యూకు పిలుస్తారు.
పర్సనాలిటీ టెస్ట్ (ఇంటర్వ్యూ): 75 మార్కులు
మొత్తం మార్కులు: 825 మార్కులు (మెయిన్స్ 750 + ఇంటర్వ్యూ 75)
గమనిక: తెలుగు మరియు ఇంగ్లీష్ పేపర్లు కేవలం అర్హత కోసం మాత్రమే. వీటి మార్కులను తుది ఎంపిక (మెరిట్)లో పరిగణనలోకి తీసుకోరు.
గ్రూప్-2 సర్వీసెస్ (GROUP-2 SERVICES)
గ్రూప్-1 తర్వాత రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో అత్యంత కీలకమైన కార్యనిర్వాహక మరియు సహాయక పోస్టులను భర్తీ చేయడానికి గ్రూప్-2 పరీక్షను నిర్వహిస్తారు.
ప్రధాన పదవులు:
ఈ పరీక్ష ద్వారా ఎంపికయ్యే కొన్ని ముఖ్యమైన పోస్టులు:
మున్సిపల్ కమిషనర్ (గ్రేడ్-III)
సబ్-రిజిస్ట్రార్
అసిస్టెంట్ కమర్షియల్ టాక్స్ ఆఫీసర్ (ACTO) మరియు ఇతర ఎగ్జిక్యూటివ్, నాన్-ఎగ్జిక్యూటివ్ పోస్టులు.
అర్హతలు (Eligibility):
విద్యార్హత: అభ్యర్థులు గుర్తింపు పొందిన విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఏదైనా ఒక డిగ్రీ (Bachelor's Degree) ఉత్తీర్ణులై ఉండాలి.
వయోపరిమితి: కనీస వయస్సు 18 ఏళ్లు, గరిష్ట వయస్సు 42 ఏళ్లు. రిజర్వేషన్ వర్గాలకు ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం వయోసడలింపు ఉంటుంది.
ఎంపిక ప్రక్రియ (Selection Process)
గ్రూప్-2 ఎంపిక ప్రక్రియ రెండు దశల్లో జరుగుతుంది:
ప్రిలిమ్స్ (స్క్రీనింగ్ టెస్ట్): ఇది కేవలం అభ్యర్థులను మెయిన్స్కు ఎంపిక చేయడానికి నిర్వహించే పరీక్ష.
మెయిన్స్ (ప్రధాన పరీక్ష): తుది ఎంపికకు ఈ మార్కులే కీలకం.
(గమనిక: రెండు దశల్లోనూ ప్రశ్నలు బహుళ ఐచ్ఛిక (MCQ) రూపంలోనే ఉంటాయి.)
పరీక్షా విధానం (Scheme of Examination)
స్క్రీనింగ్ టెస్ట్ (Screening Test)
ఇది డిగ్రీ ప్రమాణంలో (Degree Standard) ఉంటుంది.
పేపర్
విషయం
ప్రశ్నల సంఖ్య
సమయం (నిమిషాలు)
గరిష్ట మార్కులు
జనరల్ స్టడీస్
జనరల్ స్టడీస్ & మెంటల్ ఎబిలిటీ
150
150
150
ప్రతికూల మార్కులు (Negative Marks): ప్రతి తప్పు సమాధానానికి 1/3 వంతు మార్కుల కోత ఉంటుంది.
ప్రధాన పరీక్ష (Main Examination)
ఇది కూడా ఆబ్జెక్టివ్ (MCQ) విధానంలోనే జరుగుతుంది.
పేపర్
విషయం
ప్రశ్నల సంఖ్య
సమయం (నిమిషాలు)
గరిష్ట మార్కులు
పేపర్ - I
(అ) ఆంధ్రప్రదేశ్ సామాజిక చరిత్ర: సామాజిక మరియు సాంస్కృతిక ఉద్యమాలు.(ఆ) భారత రాజ్యాంగంపై సాధారణ అవగాహన.
150
150
150
పేపర్ - II
(అ) భారతదేశ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ.(ఆ) సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (శాస్త్ర సాంకేతిక రంగం).
150
150
150
మొత్తం
300
300
ముఖ్య గమనిక:
మెయిన్స్ పరీక్షలో కూడా నెగెటివ్ మార్కింగ్ విధానం అమలులో ఉంటుంది. ప్రతి తప్పు సమాధానానికి 1/3 వంతు మార్కులను తగ్గిస్తారు. కాబట్టి, అభ్యర్థులు సమాధానాలను గుర్తించేటప్పుడు చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
