Menu

యూపీఎస్సీ కేర్ మెయిన్స్ ప్రాక్టీస్ – 26th జూన్ 2026

India Ultrasound Laws UPSC Mains analytical infographic

ప్రశ్న: లింగ నిర్ధారణ పద్ధతులను నిరోధించడానికి పీసీపీఎన్‌డీటీ చట్టం (PCPNDT Act) ఎంతో అవసరం. కానీ పోర్టబుల్ అల్ట్రాసౌండ్, కృత్రిమ మేధస్సు లో వచ్చిన మార్పుల వల్ల మరింత పకడ్బందీ నియంత్రణ విధానం అవసరం. చర్చించండి.

Q.The PCPNDT Act remains essential for preventing sex-selective practices, but advances in portable ultrasound and artificial intelligence demand a more nuanced regulatory framework. Discuss.

(యూపీఎస్సీ జీఎస్ పేపర్ II (UPSC GS Paper II): ప్రజారోగ్యం, ప్రభుత్వ విధానాలు, లింగ న్యాయం, ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రాప్యత)

పరిచయం

భారతదేశంలో బాలబాలికల నిష్పత్తి తగ్గుతున్న నేపథ్యంలో, ప్రభుత్వం 1994లో ప్రీ-కన్సెప్షన్ అండ్ ప్రీ-నాటల్ డయాగ్నస్టిక్ టెక్నిక్స్ చట్టాన్ని (PCPNDT Act) తెచ్చింది. గర్భస్థ శిశువు లింగ నిర్ధారణను, లింగ వివక్షతో కూడిన అబార్షన్లను నివారించడానికి ఈ చట్టాన్ని రూపొందించారు.

ఈ చట్టం అల్ట్రాసౌండ్ కేంద్రాల (Ultrasound centres) నమోదును తప్పనిసరి చేస్తుంది. యంత్రాల కొనుగోలు, వాటిని ఉంచే ప్రదేశాలను ఇది నియంత్రిస్తుంది. కేంద్రాలు స్పష్టమైన రికార్డులను నిర్వహించాలని, గర్భస్థ శిశువు లింగాన్ని (Foetal sex) ఎవరికీ చెప్పకూడదని ఈ చట్టం నిర్దేశిస్తుంది. కానీ, పోర్టబుల్ అల్ట్రాసౌండ్ (Portable ultrasound), కృత్రిమ మేధస్సు (Artificial intelligence) రంగాల్లో వచ్చిన మార్పుల వల్ల కొత్త రోగ నిర్ధారణ విధానాలు (Diagnostic applications) వచ్చాయి. చట్టం చేసిన సమయంలో వీటిని ఎవరూ ఊహించలేదు.

ప్రధాన భాగం

చట్టం కొనసాగింపు ప్రాముఖ్యత

దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకోవడం (Preventing Misuse)

  • మగపిల్లలు కావాలనే కోరిక, చట్టవిరుద్ధమైన లింగ నిర్ధారణ (Sex-determination) నెట్‌వర్క్‌లు సమాజంలో ఇంకా ఉన్నాయి. అందువల్ల, అల్ట్రాసౌండ్ సాంకేతికత దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకోవడానికి, ఆడపిల్లలను రక్షించడానికి కఠినమైన నియంత్రణ (Strict regulation) చాలా అవసరం.

లింగ న్యాయాన్ని (Gender Justice) ప్రోత్సహించడం

  • వైద్య సాంకేతికతను వివక్షతో వాడటాన్ని ఈ చట్టం అడ్డుకుంటుంది. అయితే, చట్టపరమైన నిషేధం మాత్రమే లింగ వివక్షను (Gender bias) పూర్తిగా తొలగించలేదు. దీనికి తోడుగా బాలికల విద్య, సామాజిక భద్రత, ఆరోగ్య సంరక్షణలో (Healthcare) మెరుగైన పెట్టుబడులు ఉండాలి. అలాగే వరకట్నం, వివక్షకు వ్యతిరేకంగా కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలి.

నియంత్రణ సంస్కరణల (Regulatory Reform) అవసరం

సాంకేతికతలను ఒకేలా చూడటం

  • అల్ట్రాసౌండ్ పరికరాల సాంకేతిక సామర్థ్యాలలో (Technical capabilities) తేడాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుత చట్టం వాటన్నింటినీ ఒకే కోవలో ఉంచి నియంత్రిస్తుంది.
  • రొమ్ము, థైరాయిడ్, కండరాలు, మృదువైన కణజాలాలను (Soft tissues) పరీక్షించడానికి హై-ఫ్రీక్వెన్సీ లీనియర్ ప్రోబ్‌లను (High-frequency linear probes) వాడతారు. వీటిని గర్భస్థ శిశువు లింగ నిర్ధారణకు వాడలేము. అయినా సరే, ప్రసూతి అల్ట్రాసౌండ్‌కు (Obstetric ultrasound) వర్తించే ఆంక్షలే వీటికీ వర్తిస్తాయి.

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో క్యాన్సర్ నిర్ధారణ (Cancer Diagnosis) మెరుగుపరచడం

  • గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో రోగులు సుదూర ప్రాంతాలకు ప్రయాణించడం, అధిక ఖర్చులు భరించడం, నిపుణుల కొరత వంటి సమస్యలు ఎదుర్కొంటారు. పోర్టబుల్ అల్ట్రాసౌండ్ (Portable ultrasound) ద్వారా రొమ్ము ఇమేజింగ్ (Breast imaging), పైపైన ఉన్న గడ్డలను (Superficial lumps) సులభంగా అంచనా వేయవచ్చు. దీనివల్ల రోగులను సరైన సమయంలో ఆసుపత్రులకు పంపవచ్చు (Early referral).

కృత్రిమ మేధస్సు (Artificial Intelligence) పాత్ర

  • కృత్రిమ మేధస్సు (AI) సహాయంతో పనిచేసే అల్ట్రాసౌండ్ ఇమేజింగ్ ప్రక్రియను (Image acquisition) సులభతరం చేస్తుంది. ఇది అనుమానాస్పద గాయాలను (Suspicious lesions) గుర్తిస్తుంది. రోగులను మెరుగైన ఆసుపత్రులకు పంపే నిర్ణయాలలో ఫ్రంట్‌లైన్ ఆరోగ్య కార్యకర్తలకు ఇది సహాయపడుతుంది. కానీ, వైద్యుల నైపుణ్యానికి AI సాయం చేయాలి తప్ప, వారి స్థానాన్ని ఆక్రమించకూడదు.

సమతుల్య సంస్కరణల ముసాయిదా (Balanced Reform Framework)

చట్టం ప్రమాదాల ఆధారిత (Risk-based), ప్రయోజనాల ఆధారిత (Purpose-specific) నియంత్రణ విధానాన్ని అనుసరించాలి. కింది భద్రతా చర్యలతో ఆమోదిత హై-ఫ్రీక్వెన్సీ ప్రోబ్‌లను (High-frequency probes) సామాజిక అవసరాలకు వాడుకోవడానికి ప్రభుత్వం అనుమతించవచ్చు:

  • పరికరాల ధృవీకరణ (Device certification), పరిమిత సాఫ్ట్‌వేర్ వాడకం
  • జియోఫెన్సింగ్ (Geofencing), డిజిటల్ స్కాన్ రికార్డుల నిర్వహణ
  • ప్రసూతి ఇమేజింగ్‌పై (Obstetric imaging) పూర్తి నిషేధం
  • శిక్షణ పొందిన, గుర్తింపు ఉన్న ఆపరేటర్లను నియమించడం
  • డేటా గోప్యత రక్షణ (Data-privacy protection)
  • క్రమం తప్పకుండా ఆడిట్‌లు చేయడం, కఠిన జరిమానాలు విధించడం
  • నిపుణుల పర్యవేక్షణ (Human oversight), రెఫరల్ ప్రోటోకాల్స్

ముగింపు

నిబంధనలను పూర్తిగా ఎత్తేయడం (Deregulation) మన లక్ష్యం కాకూడదు. దాని బదులు తెలివైన నియంత్రణ (Intelligent regulation) తీసుకురావాలి. ఒక జాగ్రత్తగా రూపొందించిన సవరణ (Amendment) ద్వారా పీసీపీఎన్‌డీటీ చట్టం ప్రధాన లక్ష్యమైన లింగ న్యాయాన్ని (Gender justice) కాపాడవచ్చు. అదే సమయంలో మహిళలకు సకాలంలో క్యాన్సర్ నిర్ధారణ చేయవచ్చు, అందరికీ సమాన ఆరోగ్య సంరక్షణ (Healthcare access) కూడా అందించవచ్చు.

ప్రశ్న: విదేశీ డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల పై ఆధారపడటం వల్ల భారతదేశ ఆర్థిక భద్రతకు, జాతీయ రక్షణకు, వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తికి (ముప్పు పొంచి ఉంది. డిజిటల్ సార్వభౌమాధికారం ఆవశ్యకతను చర్చించండి. అలాగే భారతదేశానికి తగిన వ్యూహాన్ని సూచించండి.

Q. The tightening of the FCRA framework reflects the need to balance national interest and financial accountability with religious freedom and the autonomy of civil-society organisations. Discuss.

(యూపీఎస్సీ జీఎస్ పేపర్ II (UPSC GS Paper II): డేటా గవర్నెన్స్, ప్రభుత్వ విధానాలు, అంతర్జాతీయ సంబంధాలు)

పరిచయం

ఒక దేశం తన డేటా, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, కంప్యూటింగ్ వ్యవస్థలు, కీలక సాంకేతికతలపై పూర్తి నియంత్రణను కలిగి ఉండటాన్నే డిజిటల్ సార్వభౌమాధికారం (Digital sovereignty) అంటారు. ప్రభుత్వ పరిపాలన, వాణిజ్యం, రక్షణ రంగాలు రోజురోజుకూ ఎక్కువగా సాఫ్ట్‌వేర్‌పై ఆధారపడుతున్నాయి. కాబట్టి, భారతదేశ వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తికి డిజిటల్ సార్వభౌమాధికారం చాలా కీలకంగా మారింది.

ప్రధాన భాగం

డిజిటల్ సార్వభౌమాధికారం (Digital Sovereignty) అవసరం

  • విదేశీ కంపెనీల నియంత్రణలో ఉన్న క్లౌడ్ (Cloud), సాఫ్ట్‌వేర్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు ఒక్కోసారి తమ సేవలను ఆపివేసే ప్రమాదం ఉంది. విదేశీ ప్రభుత్వాలు విధించే ఆంక్షలు (Sanctions) లేదా వారి ఆదేశాల మేరకు ఈ కంపెనీలు ఇలా చేయవచ్చు. ఈ అంతరాయం వల్ల ప్రభుత్వ పరిపాలన, బ్యాంకింగ్, తయారీ, ఇంధన వ్యవస్థలు తీవ్రంగా దెబ్బతింటాయి.
  • ఆధునిక రక్షణ వ్యవస్థలు (Defence platforms) విదేశీ తయారీదారుల నియంత్రణలోని సొంత సాఫ్ట్‌వేర్‌పై (Proprietary software) ఆధారపడుతున్నాయి. కార్గిల్ యుద్ధ సమయంలో కచ్చితమైన జీపీఎస్ (GPS) సహాయాన్ని అందించడానికి విదేశాలు నిరాకరించాయి. విదేశీ సాంకేతికతపై మనం ఆధారపడితే ఎలాంటి వ్యూహాత్మక ప్రమాదాలు వస్తాయో చెప్పడానికి ఇది ఒక స్పష్టమైన ఉదాహరణ.
  • భారతదేశంలో నిల్వ చేసిన డేటాను విదేశీ సాంకేతిక సంస్థలు నిర్వహించినప్పుడు, అది విదేశీ చట్టాల పరిధిలోకి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది. విదేశీ ఏఐ మోడల్స్ (AI models), సెమీకండక్టర్లు, కమ్యూనికేషన్ నెట్‌వర్క్‌లపై మనం ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నాము. దీనివల్ల అల్గారిథమిక్ పక్షపాతం (Algorithmic bias), సరఫరా గొలుసు అంతరాయాలు (Supply-chain disruption), సైబర్ దాడులకు గురయ్యే ప్రమాదం (Cyber vulnerabilities) పొంచి ఉన్నాయి.

భారతదేశ ప్రగతి

  • యూపీఐ (UPI)రూపే (RuPay)ఆధార్ (Aadhaar)ఓఎన్‌డీసీ (ONDC) ల ద్వారా భారతదేశం తన స్వదేశీ సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకుంది. ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (India Semiconductor Mission)ఇండియా ఏఐ మిషన్ (IndiaAI Mission)మేఘ్‌రాజ్ క్లౌడ్ (MeghRaj cloud), దేశీయ నావిగేషన్ వ్యవస్థలను ప్రభుత్వం ప్రారంభించింది. మన సొంత భారతీయ సాఫ్ట్‌వేర్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల వైపు మళ్లడం వంటివి ఈ దిశగా వేసిన ముఖ్యమైన అడుగులు.
  • బ్రహ్మోస్ (BrahMos) క్షిపణి తయారీ, సెమీకండక్టర్ల రంగంలో సహకారం వంటి నమ్మకమైన భాగస్వామ్యాలు దేశానికి ఎంతో మేలు చేస్తాయి. వీటి వల్ల ఒకే దేశంపై పూర్తిగా ఆధారపడకుండా మనకు అవసరమైన ఆధునిక సాంకేతికతను సులభంగా పొందవచ్చు.

భారతదేశ వ్యూహం (Strategy for India)

డిజిటల్ సార్వభౌమాధికారం సాధించడానికి భారతదేశం కింది చర్యలు తీసుకోవాలి:

  • సార్వభౌమ క్లౌడ్ (Sovereign cloud), దేశీయ డేటా సెంటర్లను భారీగా విస్తరించాలి.
  • స్వదేశీ సెమీకండక్టర్లు, ఏఐ మోడల్స్, సైబర్ సెక్యూరిటీ సాధనాలను (Cybersecurity tools) బాగా ప్రోత్సహించాలి.
  • పరిశోధన, అభివృద్ధి (R&D) రంగంలో ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను మరింత పెంచాలి.
  • డీప్-టెక్ (Deep-tech) సంస్థలకు దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులు (Patient capital) అందించాలి. వారు తయారు చేసిన ఉత్పత్తులను ప్రభుత్వమే కొనుగోలు చేస్తుందనే భరోసా వారికి ఇవ్వాలి.
  • అత్యంత కీలకమైన రంగాలలో ఉపయోగిస్తున్న విదేశీ సాఫ్ట్‌వేర్‌లను కచ్చితంగా ఆడిట్ (Audit) చేయాలి.
  • ఎన్‌క్రిప్షన్ (Encryption) పద్ధతుల ద్వారా, అలాగే భారతీయ చట్టాల పరిధిలో ప్రజల డేటాను సురక్షితంగా రక్షించాలి.
  • ప్రపంచ డిజిటల్ ప్రమాణాలను (Global digital standards) నిర్ణయించే చర్చలలో భారతదేశం చురుకుగా పాల్గొనాలి.
  • నమ్మకమైన మిత్ర దేశాలతో కలిసి సంయుక్తంగా కొత్త సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేయాలి.

ముగింపు

డిజిటల్ సార్వభౌమాధికారం అంటే ప్రపంచ సాంకేతిక నెట్‌వర్క్‌ల నుండి పూర్తిగా వేరుగా ఉండటం కాదు. అత్యవసర సాంకేతికతలపై విదేశాల మీద ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. ప్రభుత్వ పరిపాలన, ఆర్థిక వ్యవస్థ, రక్షణ రంగాలకు అవసరమైన సాంకేతికతలపై భారతదేశం తన పూర్తి నియంత్రణను (Control) నిలుపుకోవాలి. అప్పుడే మన దేశ భద్రత, అభివృద్ధి పదిలంగా ఉంటాయి.

Enroll Now for Unlimited UPSC Utsav

Start Date

22/03/2026

Timings

08 AM – 4 PM

    Scroll to Top