var breakpoints = [{"label":"Desktop","slug":"Desktop","value":"base","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true},{"label":"Tablet","slug":"Tablet","value":"1024","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true},{"label":"Mobile","slug":"Mobile","value":"767","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true}];
ప్రశ్న:ఐరోపాలో ఇటీవల వచ్చిన తీవ్ర వడగాల్పులు ఒక విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఏదైనా తీవ్ర వాతావరణ విపత్తు ప్రభావం, కేవలం వాతావరణ పరిస్థితుల పైనే కాకుండా సమాజం ఎంత సిద్ధంగా ఉందనే దానిపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుందని ఇది నిరూపిస్తోంది. చర్చించండి.
Q. Europe’s recent heatwave demonstrates that the impact of an extreme-weather event depends as much on societal preparedness as on atmospheric conditions. Discuss.
(యూపీఎస్సీ జనరల్ స్టడీస్ పేపర్ I: భూగోళశాస్త్రం (Geography), వాతావరణ ప్రసరణ (Atmospheric Circulation), జెట్ స్ట్రీమ్స్ (Jet Streams), వడగాల్పులు, ఎల్ నినో
పరిచయం
పశ్చిమ ఐరోపాలో (Western Europe) 2026లో వచ్చిన తీవ్ర వడగాల్పులకు ‘ఒమేగా బ్లాక్’ (Omega Block) ప్రధాన కారణం. ఈ పరిస్థితిలో ఒక స్థిరమైన అధిక పీడన శిఖరం (High-pressure ridge), జెట్ స్ట్రీమ్ (Jet stream) ప్రవాహానికి ఆటంకం కలిగించింది. దీనివల్ల సహారా ఎడారి ప్రాంతం నుంచి వేడి గాలులు ఉత్తరం వైపుకు వచ్చాయి. ఈ గాలులు భూ ఉపరితలానికి దగ్గరగా వేడిని బంధించాయి. అయితే, దీనివల్ల సంభవించిన మరణాలు, మౌలిక సదుపాయాలకు (Infrastructure) జరిగిన నష్టం మరో ముఖ్యమైన విషయాన్ని వెల్లడిస్తున్నాయి. వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడంలో ప్రభుత్వాలు, ప్రజల సన్నద్ధతకు మధ్య ఉన్న భారీ అనుసరణ లోపాన్ని (Climate-adaptation gap) ఇవి స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
ప్రధాన భాగం
వాతావరణ కారణాలు (Atmospheric Drivers)
ఈ అధిక పీడన వ్యవస్థ (High-pressure system) కింది పరిణామాలకు దారితీసింది:
గాలి కిందికి దిగడం, ఒత్తిడి వల్ల వేడెక్కడం (Compressional warming).
ఆకాశం నిర్మలంగా ఉండటం, ఎక్కువ సమయం పాటు ఎండ కాయడం.
మేఘాలు ఏర్పడకపోవడం, వర్షపాతం తగ్గిపోవడం.
వేడి గాలులు ఒక ‘హీట్ డోమ్’ (Heat dome) లాగా బందీ కావడం.
వరుసగా ఎక్కువ రోజులు పగటిపూట వేడిమి, రాత్రి పూట కూడా ఉక్కపోత (Tropical nights) కొనసాగడం.
వాతావరణ మార్పుల (Climate change) వల్ల సాధారణ ఉష్ణోగ్రతల స్థాయి బాగా పెరిగింది. దీనివల్ల గతంలో ఎన్నడూ లేని విధంగా ప్రస్తుత వాతావరణ పరిస్థితులు మరింత తీవ్రంగా మారాయి.
అనుసరణ లోపం (Adaptation Deficit)
ఐరోపాలోని మౌలిక సదుపాయాలను ప్రధానంగా అక్కడి చల్లని వాతావరణానికి (Temperate climate) అనుగుణంగా డిజైన్ చేశారు.
అక్కడి ఇళ్లు వేడిని నిలుపుకునేలా ఉంటాయి. చాలా ఇళ్లలో ఏసీలు (Air conditioning) ఉండవు.
పాఠశాలలు, ప్రజా రవాణా వ్యవస్థలు (Public transport) తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రతలను తట్టుకునేలా లేవు.
నగరాల్లోని కాంక్రీట్ కట్టడాలు ‘హీట్-ఐలాండ్ ప్రభావాలను’ (Heat-island effects) మరింత పెంచుతున్నాయి.
కూలింగ్ అవసరాలు పెరగడంతో విద్యుత్ వ్యవస్థలపై (Power systems) తీవ్ర ఒత్తిడి పడుతోంది.
ముఖ్యంగా వృద్ధులు ఈ తీవ్రమైన వేడికి సులభంగా గురవుతున్నారు.
ఫ్రాన్స్లో నీటిలో మునిగి చనిపోయిన వారి సంఖ్య పెరగడం మరో పరోక్ష ప్రమాదానికి (Indirect risk) అద్దం పడుతోంది. వేడి నుంచి ఉపశమనం కోసం ప్రజలు ఎలాంటి భద్రత, పర్యవేక్షణ లేని నదులు, సరస్సులు, సముద్ర తీర ప్రాంతాలకు వెళ్లడమే ఇందుకు కారణం.
వాతావరణ పాలనకు పాఠాలు (Lessons for Climate Governance)
వడగాల్పులను కేవలం వాతావరణ సమస్యగా కాకుండా, బహుళ రంగాలను ప్రభావితం చేసే విపత్తులుగా (Multi-sector disasters) పరిగణించాలి. అందుకోసం కింది చర్యలు అవసరం:
వాతావరణ మార్పులకు అనుగుణంగా భవన నిర్మాణ ప్రమాణాలు (Building standards) ఉండాలి.
వడగాల్పులను ఎదుర్కొనే కార్యాచరణ ప్రణాళికలు (Heat action plans), ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేయాలి.
చల్లదనాన్ని అందించే కేంద్రాలను (Cooling centres) ఏర్పాటు చేయాలి. అలాగే ప్రజారోగ్య కార్యక్రమాలను విస్తృతం చేయాలి.
నగరాల్లో పచ్చదనం పెంచడం (Urban greening), చల్లదనాన్ని ఇచ్చే పైకప్పులను (Cool roofs) ప్రోత్సహించాలి.
నిరంతర విద్యుత్ సరఫరా, నమ్మకమైన రవాణా వ్యవస్థలను అందుబాటులో ఉంచాలి.
సరైన భద్రత, పర్యవేక్షణ ఉన్న నీటి వినోద కేంద్రాలను (Water-recreation facilities) ఏర్పాటు చేయాలి.
పిల్లలు, వృద్ధుల రక్షణకు ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవాలి.
ముగింపు
వాతావరణ పరిస్థితులు కేవలం ప్రమాదాన్ని (Hazard) మాత్రమే సృష్టిస్తాయి. కానీ మన మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రజల దుర్బలత్వం (Vulnerability), ప్రభుత్వాల సన్నద్ధత (Preparedness) ఆ ప్రమాదం ఎంత పెద్ద విపత్తుగా (Disaster) మారుతుందనేది నిర్ణయిస్తాయి. పర్యావరణంలోకి విడుదలయ్యే గ్రీన్ హౌస్ వాయువులను (Greenhouse-gas emissions) నిరంతరంగా తగ్గించాలి. అదే సమయంలో, మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మన అనుసరణ విధానాలను (Climate adaptation) కూడా అంతే వేగంగా అభివృద్ధి చేసుకోవాలని ఐరోపా అనుభవం మనకు స్పష్టం చేస్తోంది.
ప్రశ్న:ఎఫ్సీఆర్ఏ (FCRA) నిబంధనలను కఠినతరం చేయడం ఒక ముఖ్యమైన అవసరాన్ని సూచిస్తోంది. జాతీయ ప్రయోజనాలు, ఆర్థిక జవాబుదారీతనం ఒకవైపు.. మత స్వేచ్ఛ, పౌర సమాజ సంస్థల స్వయంప్రతిపత్తి (Autonomy) మరోవైపు.. ఈ రెండింటి మధ్య సమతుల్యత సాధించాల్సిన అవసరాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తోంది. చర్చించండి.
Q. The tightening of the FCRA framework reflects the need to balance national interest and financial accountability with religious freedom and the autonomy of civil-society organisations. Discuss.
(యూపీఎస్సీ జనరల్ స్టడీస్ పేపర్ II: ప్రభుత్వ విధానాలు, పౌర సమాజ సంస్థలు (Civil Society Organisations), ప్రాథమిక హక్కులు, కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు)
పరిచయం
విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ చట్టం (Foreign Contribution Regulation Act – FCRA) విదేశాల నుంచి వచ్చే విరాళాలను నియంత్రిస్తుంది. ఆ నిధులు జాతీయ ప్రయోజనాలు, శాంతిభద్రతలు లేదా దేశ భద్రతపై చెడు ప్రభావం చూపకుండా ఈ చట్టం చూసుకుంటుంది. విదేశీ నిధుల లక్ష్యం, వినియోగం, అలాగే ఆ నిధులను ఖర్చు చేసే ప్రాంతాలపై ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణను ఇటీవలి నోటిఫికేషన్లు బాగా పెంచాయి. ప్రతిపాదిత 2026 సవరణ కూడా ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణను మరింత బలోపేతం చేస్తుంది.
ప్రధాన భాగం
బలమైన నియంత్రణ అవసరం
ఆర్థిక పారదర్శకత (Financial Transparency):
నిధుల లక్ష్యానికి తగ్గట్టుగా రిజిస్ట్రేషన్ చేయాలి. దాతల వివరాలను వెల్లడించాలి. అలాగే, వార్షిక నివేదికలను (Annual reports) స్పష్టంగా ఇవ్వాలి. ఇవి నిధుల ప్రవాహాన్ని గుర్తించడానికి, నిధులు పక్కదారి పట్టకుండా ఆపడానికి సహాయపడతాయి.
జాతీయ భద్రత (National Security):
విదేశీ నిధులు రాజకీయ, మతపరమైన లేదా సామాజిక కార్యకలాపాలను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి, దేశ సార్వభౌమ నిర్ణయాలను (Sovereign decision-making) రక్షించుకోవడానికి ఈ నిధుల నియంత్రణ చాలా అవసరం.
జవాబుదారీతనం (Accountability):
సవరించిన జరిమానాలు తప్పులను అరికడతాయి. ఊహాజనిత పెట్టుబడులు, పరిమితికి మించిన పరిపాలనా ఖర్చులు, అనుమతించని కార్యకలాపాలకు నిధులను వాడటం వంటి వాటిని ఇవి నిరుత్సాహపరుస్తాయి.
ఆస్తుల రక్షణ (Asset Protection):
ఒక సంస్థ రిజిస్ట్రేషన్ రద్దయినప్పుడు, ఆస్తులను దుర్వినియోగం చేయకుండా లేదా వదిలేయకుండా ఒక నియమిత అధికారి (Designated authority) నిరోధించవచ్చు.
ప్రధాన ఆందోళనలు
పౌర సమాజ స్వయంప్రతిపత్తి (Civil-Society Autonomy):
ప్రాంతాలు, ప్రయోజనాల ఆధారంగా విధించే ఆంక్షలు స్వచ్ఛంద సంస్థల (NGOs) స్వేచ్ఛను తగ్గిస్తాయి. దీనివల్ల ఆ సంస్థలు కొత్తగా వచ్చే అవసరాలకు త్వరగా స్పందించలేకపోవచ్చు.
మత స్వేచ్ఛ (Religious Freedom):
ఆర్టికల్ 25 మతాన్ని ఆచరించే, ప్రచారం చేసే హక్కును కాపాడుతుంది. అయితే, మరొక వ్యక్తి మతాన్ని మార్చే హక్కు ఇందులో లేదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. అయినప్పటికీ, చట్టాన్ని అతిగా ప్రయోగించకుండా ఉండాలంటే ‘మతమార్పిడి’ (Proselytisation) అనే పదానికి కచ్చితమైన నిర్వచనం ఇవ్వాలి.
కార్యనిర్వాహక విచక్షణ (Executive Discretion):
రిజిస్ట్రేషన్, పునరుద్ధరణ (Renewal), ఆస్తుల విషయంలో ప్రభుత్వ అధికారులకు ఎక్కువ నియంత్రణ ఉండటం వల్ల గందరగోళం ఏర్పడవచ్చు. ముఖ్యంగా దరఖాస్తులు పెండింగ్లో ఉన్నప్పుడు సంస్థలు ఇబ్బంది పడతాయి.
సంక్షేమ సేవలపై ప్రభావం
రిజిస్ట్రేషన్ వివాదాల సమయంలో విదేశీ నిధులతో నడిచే పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, సేవా సంస్థల కార్యకలాపాలకు ఆటంకం కలగవచ్చు.
ముందున్న మార్గం
నిషేధించిన మతమార్పిడి కార్యకలాపాలను స్పష్టంగా నిర్వచించాలి.
సంస్థలకు స్వతంత్ర సమీక్ష, న్యాయపరమైన రక్షణలను (Judicial safeguards) కల్పించాలి.
వివాదాల సమయంలో కూడా అవసరమైన సంక్షేమ సేవలకు ఆటంకం కలగకుండా చూడాలి.
చట్టం అమలుకు సంబంధించిన వివరాలను పారదర్శకంగా ప్రచురించాలి.
జరిమానాలను తప్పుకు తగ్గట్టుగా, అందరికీ సమానంగా విధించాలి.
ముగింపు
పారదర్శకతను, జాతీయ ప్రయోజనాలను కాపాడటానికి ఎఫ్సీఆర్ఏ నియంత్రణ అవసరం. అయితే ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణ, సరైన చట్టపరమైన ప్రక్రియల (Due process) మధ్య సమతుల్యత సాధించినప్పుడే దీనికి ఆమోదయోగ్యత లభిస్తుంది. చట్టాన్ని అమలు చేసేటప్పుడు ఎవరిపట్ల వివక్ష చూపకూడదు. నిజమైన పౌర సమాజ సంస్థలకు, మతపరమైన కార్యకలాపాలకు తగినంత స్వేచ్ఛను ఇవ్వాలి.
var elementorFrontendConfig = {"environmentMode":{"edit":false,"wpPreview":false,"isScriptDebug":false},"i18n":{"shareOnFacebook":"Share on Facebook","shareOnTwitter":"Share on Twitter","pinIt":"Pin it","download":"Download","downloadImage":"Download image","fullscreen":"Fullscreen","zoom":"Zoom","share":"Share","playVideo":"Play Video","previous":"Previous","next":"Next","close":"Close","a11yCarouselPrevSlideMessage":"Previous slide","a11yCarouselNextSlideMessage":"Next slide","a11yCarouselFirstSlideMessage":"This is the first slide","a11yCarouselLastSlideMessage":"This is the last slide","a11yCarouselPaginationBulletMessage":"Go to slide"},"is_rtl":false,"breakpoints":{"xs":0,"sm":480,"md":768,"lg":1025,"xl":1440,"xxl":1600},"responsive":{"breakpoints":{"mobile":{"label":"Mobile Portrait","value":767,"default_value":767,"direction":"max","is_enabled":true},"mobile_extra":{"label":"Mobile Landscape","value":880,"default_value":880,"direction":"max","is_enabled":false},"tablet":{"label":"Tablet Portrait","value":1024,"default_value":1024,"direction":"max","is_enabled":true},"tablet_extra":{"label":"Tablet Landscape","value":1200,"default_value":1200,"direction":"max","is_enabled":false},"laptop":{"label":"Laptop","value":1366,"default_value":1366,"direction":"max","is_enabled":false},"widescreen":{"label":"Widescreen","value":2400,"default_value":2400,"direction":"min","is_enabled":false}},"hasCustomBreakpoints":false},"version":"4.1.1","is_static":false,"experimentalFeatures":{"e_font_icon_svg":true,"additional_custom_breakpoints":true,"container":true,"e_optimized_markup":true,"theme_builder_v2":true,"e_pro_free_trial_popup":true,"nested-elements":true,"e_atomic_elements":true,"atomic_widgets_should_enforce_capabilities":true,"editor_mcp":true,"e_bc_migrations":true,"e_editor_design_system_panel":true,"e_classes":true,"global_classes_should_enforce_capabilities":true,"e_variables":true,"e_variables_manager":true,"e_opt_in_v4_page":true,"e_opt_in_v4":true,"e_components":true,"e_interactions":true,"e_widget_creation":true,"import-export-customization":true,"e_pro_atomic_form":true,"mega-menu":true,"e_pro_variables":true,"e_pro_interactions":true},"urls":{"assets":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/plugins\/elementor\/assets\/","ajaxurl":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-admin\/admin-ajax.php","uploadUrl":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/uploads"},"nonces":{"floatingButtonsClickTracking":"761a002490","atomicFormsSendForm":"7927ec1912"},"swiperClass":"swiper","settings":{"page":[],"editorPreferences":[]},"kit":{"active_breakpoints":["viewport_mobile","viewport_tablet"],"global_image_lightbox":"yes","lightbox_enable_counter":"yes","lightbox_enable_fullscreen":"yes","lightbox_enable_zoom":"yes","lightbox_enable_share":"yes","lightbox_title_src":"title","lightbox_description_src":"description"},"post":{"id":7004,"title":"UPSC%20%E0%B0%A1%E0%B1%88%E0%B0%B2%E0%B1%80%20%E0%B0%AE%E0%B1%86%E0%B0%AF%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B1%8D%20%E0%B0%86%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B0%B0%E0%B1%8D%20%E0%B0%B0%E0%B1%88%E0%B0%9F%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B1%8D%20%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%80%E0%B0%B8%E0%B1%8D%20%E2%80%93%2025th%20%E0%B0%9C%E0%B1%82%E0%B0%A8%E0%B1%8D%202026%20%7C%20KPIAS%20%E0%B0%85%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B0%AE%E0%B1%80","excerpt":"","featuredImage":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/upsc-care-mains-25-june-2026-1024x538.webp"}};
//# sourceURL=elementor-frontend-js-before
window.dFlipLocation = 'https://telugu.kpiasacademy.com/wp-content/plugins/3d-flipbook-dflip-lite/assets/';
window.dFlipWPGlobal = {"text":{"toggleSound":"Turn on\/off Sound","toggleThumbnails":"Toggle Thumbnails","toggleOutline":"Toggle Outline\/Bookmark","previousPage":"Previous Page","nextPage":"Next Page","toggleFullscreen":"Toggle Fullscreen","zoomIn":"Zoom In","zoomOut":"Zoom Out","toggleHelp":"Toggle Help","singlePageMode":"Single Page Mode","doublePageMode":"Double Page Mode","downloadPDFFile":"Download PDF File","gotoFirstPage":"Goto First Page","gotoLastPage":"Goto Last Page","share":"Share","mailSubject":"I wanted you to see this FlipBook","mailBody":"Check out this site {{url}}","loading":"DearFlip: Loading "},"viewerType":"flipbook","moreControls":"download,pageMode,startPage,endPage,sound","hideControls":"","scrollWheel":"false","backgroundColor":"#777","backgroundImage":"","height":"auto","paddingLeft":"20","paddingRight":"20","controlsPosition":"bottom","duration":800,"soundEnable":"true","enableDownload":"true","showSearchControl":"false","showPrintControl":"false","enableAnnotation":false,"enableAnalytics":"false","webgl":"true","hard":"none","maxTextureSize":"1600","rangeChunkSize":"524288","zoomRatio":1.5,"stiffness":3,"pageMode":"0","singlePageMode":"0","pageSize":"0","autoPlay":"false","autoPlayDuration":5000,"autoPlayStart":"false","linkTarget":"2","sharePrefix":"flipbook-"};
document.addEventListener("click", function(e) {
let link = e.target.closest(".elementskit-megamenu-panel a");
if (link) {
e.preventDefault();
window.location.href = link.href;
}
});
