var breakpoints = [{"label":"Desktop","slug":"Desktop","value":"base","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true},{"label":"Tablet","slug":"Tablet","value":"1024","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true},{"label":"Mobile","slug":"Mobile","value":"767","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true}];
ప్ర.ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉగ్రవాద గణాంకాలు తగ్గడం వల్ల ప్రపంచం సురక్షితంగా ఉన్నట్లు కాదు. ఉగ్రవాదంలో వస్తున్న కొత్త మార్పులను పరిశీలించండి. అలాగే భారతదేశ ఉగ్రవాద నిరోధక వ్యూహాన్ని చర్చించండి.
Q. Declining global terrorism numbers do not necessarily indicate a safer world. Examine the emerging trends in global terrorism and discuss India’s counter-terrorism strategy.
(జీఎస్ పేపర్ III – అంతర్గత భద్రత)
పరిచయం
గ్లోబల్ టెర్రరిజం ఇండెక్స్ (Global Terrorism Index) 2026 నివేదిక కొన్ని కీలక విషయాలను వెల్లడించింది. దీని ప్రకారం 2025లో ఉగ్రవాద సంబంధిత మరణాలు 28% తగ్గాయి. అలాగే ఉగ్రవాద సంఘటనలు 22% తగ్గాయి. అయినప్పటికీ, ప్రపంచం సురక్షితంగా మారిందని దీని అర్థం కాదు. ఎందుకంటే ఉగ్రవాదం ఒకే చోట కేంద్రీకృతమై (Concentrated) ఉంటోంది. అదే సమయంలో వివిధ చిన్న బృందాలుగా (Decentralised) మారుతోంది. వారు కొత్త పరిస్థితులకు అలవాటు పడుతున్నారు. డిజిటల్ సాంకేతికతను (Digitally driven) విపరీతంగా వాడుకుంటున్నారు.
ప్రధాన భాగం
ప్రపంచవ్యాప్తంగా వస్తున్న కొత్త మార్పులు (Emerging Global Trends)
1. భౌగోళిక కేంద్రీకరణ (Geographical Concentration)
ఉగ్రవాద సంబంధిత మరణాల్లో దాదాపు 70% మరణాలు కేవలం ఐదు దేశాల్లోనే జరుగుతున్నాయి. అవి పాకిస్థాన్, బుర్కినా ఫాసో, నైజీరియా, నైజర్, డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉగ్రవాద మరణాల్లో సగానికి పైగా మరణాలు కేవలం సాహెల్ ప్రాంతం (Sahel region) లోనే నమోదవుతున్నాయి.
2. ఘర్షణలు, పరిపాలన మధ్య సంబంధం (Conflict-Governance Nexus)
సాయుధ పోరాటాలు, రాజకీయ అస్థిరత (Political instability) ఉన్న దేశాల్లోనే 99% ఉగ్రవాద మరణాలు సంభవిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ పాలన, సంస్థలు బలహీనంగా ఉన్న చోట ఉగ్రవాదం వేగంగా పెరుగుతుందని ఇది స్పష్టం చేస్తోంది.
3. సరిహద్దు ఆధారిత ఉగ్రవాదం (Border-Centric Terrorism)
ఉగ్రదాడుల్లో 60 శాతానికి పైగా దాడులు అంతర్జాతీయ సరిహద్దుల (International borders) కు 100 కిలోమీటర్ల లోపలే జరుగుతున్నాయి. దీనివల్ల చొరబాట్లు, ఆయుధాల అక్రమ రవాణా (Arms trafficking), ఉగ్రవాదుల నియామకం, ఉగ్రవాద నిధుల సేకరణ (Terror financing) సులభం అవుతున్నాయి.
4. డిజిటల్, వికేంద్రీకృత ఉగ్రవాదం (Digital and Decentralised Terrorism)
ఉగ్రవాద సంస్థలు ఒంటరి దాడులను (Lone-wolf attacks) ఎక్కువగా ప్రోత్సహిస్తున్నాయి. దాడుల కోసం చిన్న చిన్న స్వతంత్ర బృందాలను వాడుకుంటున్నాయి. అలాగే ఎన్క్రిప్టెడ్ ప్లాట్ఫారమ్లు (Encrypted platforms), క్రిప్టోకరెన్సీలు, డార్క్ వెబ్ నెట్వర్క్లను (Dark web networks) ఉపయోగిస్తున్నాయి. ఆన్లైన్ ద్వారా యువతను రెచ్చగొడుతున్నాయి (Online radicalisation). ఈ కారణాల వల్ల ఉగ్రవాదాన్ని అడ్డుకోవడం కష్టంగా మారింది.
భారతదేశానికి ఉన్న ముప్పులు
భారతదేశం అనేక రకాల ఉగ్రవాద ముప్పులను ఎదుర్కొంటోంది. వీటిలో సరిహద్దు ఉగ్రవాదం (Cross-border terrorism), ప్రాక్సీ యుద్ధం (Proxy warfare), పట్టణ ఉగ్రవాదం, సైబర్ ఉగ్రవాదం (Cyber terrorism) ప్రధానమైనవి. వ్యవస్థీకృత నేరాల (Organised crime) ద్వారా ఉగ్రవాదులకు నిధులు అందుతున్నాయి. దేశీయ తిరుగుబాట్లు (Internal insurgencies), సముద్ర మార్గాల ద్వారా వచ్చే ముప్పులు కూడా ఉన్నాయి. భారతదేశానికి సుదీర్ఘమైన తీరప్రాంతం ఉంది. అలాగే మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా (Narcotics-trafficking) జరిగే ప్రాంతాలు దేశానికి దగ్గరగా ఉన్నాయి. ఇవి దేశ భద్రతకు ఉన్న ప్రమాదాలను మరింత పెంచుతున్నాయి.
భారతదేశ ఉగ్రవాద నిరోధక వ్యూహం (India’s Counter-Terrorism Strategy)
1. చట్టాల బలోపేతం (Legal Strengthening)
ఉగ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడానికి భారతదేశం అనేక చట్టాలను కఠినతరం చేసింది. ఉపా (UAPA), ఎన్ఐఏ చట్టం (NIA Act), పీఎంఎల్ఏ (PMLA), బీఎన్ఎస్ 2023 (BNS 2023), ఆయుధాల సవరణ చట్టం లాంటి కీలక చట్టాలను ప్రభుత్వం బలోపేతం చేసింది.
2. సంస్థాగత సామర్థ్యం (Institutional Capacity)
నిఘా ఆధారిత చర్యల (Intelligence-led action) కోసం ప్రభుత్వం అనేక సంస్థలను ఉపయోగిస్తోంది. జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (NIA), మ్యాక్ (MAC), నాట్గ్రిడ్ (NATGRID), సీసీటీఎన్ఎస్ 2.0 (CCTNS 2.0) లాంటి సంస్థలు ఇందుకు సహాయపడుతున్నాయి. అలాగే పోలీసుల ఆధునికీకరణ కార్యక్రమాలను ప్రభుత్వం అమలు చేస్తోంది.
3. చురుకైన విధానం (Proactive Doctrine)
ఉగ్రవాదం పట్ల భారతదేశం ‘జీరో టాలరెన్స్’ (Zero-tolerance) విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది. ఉగ్రవాదులు, వారికి మద్దతు ఇచ్చే వారిపై నిఘా సమాచారంతో ముందస్తు దాడులు (Pre-emptive approach) చేస్తోంది.
4. అంతర్జాతీయ సహకారం (Global Cooperation)
ఉగ్రవాద నిధులు, అంతర్జాతీయ ఉగ్ర నెట్వర్క్లను (Transnational networks) అడ్డుకోవడానికి భారతదేశం ఇతర దేశాలతో కలిసి పనిచేస్తోంది. ఫైనాన్షియల్ యాక్షన్ టాస్క్ ఫోర్స్ (FATF), భారత్పోల్ (BHARATPOL), ఇంటర్పోల్ (INTERPOL) లాంటి వేదికల ద్వారా ఉగ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడుతోంది.
ముగింపు
ప్రపంచంలో ఉగ్రవాదం అంతం కాలేదు. అది కొత్త రూపాల్లో పునర్వ్యవస్థీకృతం (Reorganising) అవుతోంది. ఇలా మారుతున్న ఉగ్రవాద ముప్పును అడ్డుకోవడానికి భారతదేశం సమగ్రమైన చర్యలు తీసుకోవాలి. సరిహద్దు భద్రత (Border security), సైబర్ పర్యవేక్షణ, నిఘా సమాచార సమన్వయం (Intelligence fusion) పెంచుకోవాలి. ఉగ్రవాద నిధులపై దర్యాప్తు చేయాలి. కమ్యూనిటీ పోలీసింగ్ (Community policing) అమలు చేయాలి. అలాగే అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలి.
ప్ర. భారతదేశంలో పత్తి కేవలం ఒక పంట మాత్రమే కాదు, అది ఒక సమగ్రమైన వ్యవసాయ-పారిశ్రామిక విలువల గొలుసు. దీని ప్రాముఖ్యతను చర్చించండి. అలాగే ఉత్పాదకత, రైతుల ఆదాయం, ప్రపంచస్థాయి పోటీతత్వాన్ని మెరుగుపరచడానికి ప్రభుత్వం ఇటీవల తీసుకున్న చర్యలను పరిశీలించండి.
Q. Cotton is not merely a crop but a complete agricultural-industrial value chain in India. Discuss its significance and examine recent initiatives taken to improve productivity, farmer income and global competitiveness.
(జీఎస్ పేపర్ III – వ్యవసాయం)
పరిచయం
భారతదేశ వ్యవసాయం, వస్త్ర పరిశ్రమ (Textile industry), ఎగుమతుల ఆర్థిక వ్యవస్థలో పత్తికి అధిక ఆర్థిక విలువ ఉంది. అందుకే దీనిని “తెల్ల బంగారం” (White Gold) అని పిలుస్తారు. గుర్తింపు పొందిన నాలుగు పత్తి జాతులను పండిస్తున్న ఏకైక దేశం భారతదేశం. పత్తి సాగు విస్తీర్ణంలో (Cotton acreage) ప్రపంచంలో మన దేశం మొదటి స్థానంలో ఉంది. అలాగే పత్తి ఉత్పత్తి, వినియోగంలో రెండవ స్థానంలో ఉంది. 2025-26 సంవత్సరంలో పత్తి ఉత్పత్తి 290.91 లక్షల బేళ్లకు చేరుకుంది. అదే సమయంలో దేశీయ వినియోగం 328 లక్షల బేళ్లుగా నమోదైంది.
ప్రధాన భాగం
పత్తి రంగం ప్రాముఖ్యత (Significance of Cotton Sector)
1. జీవనోపాధికి మద్దతు (Livelihood Support):
పత్తి పంట సుమారు 60 లక్షల మంది (6 million) రైతులకు ఆసరా ఇస్తోంది. ప్రాసెసింగ్ (Processing), వ్యాపారం, సంబంధిత కార్యకలాపాల్లో దాదాపు 4 నుంచి 5 కోట్ల మందికి (40-50 million) ఉపాధి కల్పిస్తోంది.
2. వస్త్ర, పారిశ్రామిక అనుసంధానం (Textile and Industrial Linkage):
ఇది పొలం, ఫైబర్ (Fibre), ఫ్యాక్టరీ, ఫ్యాషన్, విదేశీ మార్కెట్లను కలిపే ఒక పూర్తి విలువల గొలుసును (Value chain) అనుసంధానిస్తుంది. స్పిన్నింగ్, నేత, వస్త్రాలు, ఎగుమతులు, గ్రామీణ పరిశ్రమలకు ఇది మద్దతు ఇస్తుంది.
3. ఎగుమతుల సామర్థ్యం (Export Potential):
2024-25 లో భారతదేశం సుమారు 18 లక్షల బేళ్ల పత్తిని ఎగుమతి చేసింది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2025 (FY25) లో పత్తి ఎగుమతుల విలువ 11.49 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది.
4. ఉప-ఉత్పత్తుల ఆర్థిక వ్యవస్థ (By-product Economy):
పత్తి గింజలు వంట నూనె, డీఆయిల్డ్ కేక్ (Deoiled cake), పశువుల దాణా, లింటర్లు (Linters), పొట్టు, బయోమాస్ ఇంధనాన్ని (Biomass fuel) అందిస్తాయి. అలాగే వైద్యరంగంలో వాడే సర్జికల్ కాటన్ను (Surgical cotton) కూడా పత్తి నుంచే తయారు చేస్తారు.
ఇటీవలి ప్రభుత్వ చర్యలు (Recent Initiatives)
1. కనీస మద్దతు ధర (MSP), సీసీఐ కొనుగోళ్లు (CCI Procurement):
మార్కెట్ ధరలు మద్దతు ధరల కంటే కిందకు పడిపోయినప్పుడు, కాటన్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (CCI) కనీస మద్దతు ధర కింద పత్తిని కొనుగోలు చేస్తుంది. 2025-26 లో సీసీఐ ₹41,530 కోట్ల విలువైన 105.09 లక్షల బేళ్ల పత్తిని కొనుగోలు చేసింది.
2. పత్తి ఉత్పాదకత మిషన్ (Mission for Cotton Productivity):
ప్రభుత్వం 2025-26 లో ₹5,659.22 కోట్ల నిధులతో ఈ మిషన్ను ప్రారంభించింది. వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే (Climate-resilient), తెగుళ్లను ఎదుర్కొనే, అధిక దిగుబడినిచ్చే వంగడాల ద్వారా 2031 నాటికి పత్తి ఉత్పత్తిని 498 లక్షల బేళ్లకు పెంచాలని ఈ మిషన్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
3. పత్తిపై ఎన్ఎఫ్ఎస్ఎం (NFSM) ప్రత్యేక ప్రాజెక్టు:
హై-డెన్సిటీ ప్లాంటింగ్ సిస్టమ్ (High-Density Planting System), క్లోజర్ స్పేసింగ్ ప్లాంటింగ్ సిస్టమ్, ఎక్స్ట్రా లాంగ్ స్టెపుల్ (ELS) పత్తి సాంకేతికతలను అధికారులు క్షేత్రస్థాయిలో ప్రదర్శించారు. ఈ విధానాల ద్వారా పత్తి దిగుబడి గణనీయంగా పెరిగింది.
4. కపాస్ కిసాన్ యాప్, కస్తూరి కాటన్ భారత్ (Kapas Kisan App and Kasturi Cotton Bharat):
కపాస్ కిసాన్ యాప్ రైతుల నమోదు, స్లాట్ బుకింగ్, ఆధార్ అనుసంధాన చెల్లింపుల (Aadhaar-linked payments) ద్వారా పత్తి కొనుగోళ్ల ప్రక్రియను డిజిటల్ మయం చేస్తుంది. కస్తూరి కాటన్ భారత్ ప్రాజెక్టు సర్టిఫికేషన్, క్యూఆర్ (QR) ఆధారిత గుర్తింపు (Traceability), బ్లాక్చెయిన్ (Blockchain) సాంకేతికత ద్వారా భారతీయ పత్తి బ్రాండింగ్ను బలోపేతం చేస్తుంది.
సవాళ్లు (Challenges)
భారతదేశ పత్తి రంగం అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. వర్షాలపై ఆధారపడటం, చీడపీడల దాడులు, తక్కువ ఉత్పాదకత, వాతావరణ మార్పులు (Climate variability), ధరల హెచ్చుతగ్గులు (Price volatility), నాణ్యత సమస్యలు ఇందులో ప్రధానమైనవి.
ముగింపు
భారతదేశ వ్యవసాయం, వస్త్ర పరిశ్రమ, ఎగుమతులు, గ్రామీణ జీవనోపాధిలో పత్తి ఒక కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. మద్దతు ధర (MSP), ఉత్పాదకత పెంపు, డిజిటల్ కొనుగోళ్లు, గుర్తింపు విధానం, బ్రాండింగ్, విలువ జోడింపుపై (Value addition) ప్రభుత్వం సమిష్టిగా దృష్టి పెట్టాలి. అప్పుడే ప్రపంచ పత్తి ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారతదేశ స్థానం మరింత బలపడుతుంది.
var elementorFrontendConfig = {"environmentMode":{"edit":false,"wpPreview":false,"isScriptDebug":false},"i18n":{"shareOnFacebook":"Share on Facebook","shareOnTwitter":"Share on Twitter","pinIt":"Pin it","download":"Download","downloadImage":"Download image","fullscreen":"Fullscreen","zoom":"Zoom","share":"Share","playVideo":"Play Video","previous":"Previous","next":"Next","close":"Close","a11yCarouselPrevSlideMessage":"Previous slide","a11yCarouselNextSlideMessage":"Next slide","a11yCarouselFirstSlideMessage":"This is the first slide","a11yCarouselLastSlideMessage":"This is the last slide","a11yCarouselPaginationBulletMessage":"Go to slide"},"is_rtl":false,"breakpoints":{"xs":0,"sm":480,"md":768,"lg":1025,"xl":1440,"xxl":1600},"responsive":{"breakpoints":{"mobile":{"label":"Mobile Portrait","value":767,"default_value":767,"direction":"max","is_enabled":true},"mobile_extra":{"label":"Mobile Landscape","value":880,"default_value":880,"direction":"max","is_enabled":false},"tablet":{"label":"Tablet Portrait","value":1024,"default_value":1024,"direction":"max","is_enabled":true},"tablet_extra":{"label":"Tablet Landscape","value":1200,"default_value":1200,"direction":"max","is_enabled":false},"laptop":{"label":"Laptop","value":1366,"default_value":1366,"direction":"max","is_enabled":false},"widescreen":{"label":"Widescreen","value":2400,"default_value":2400,"direction":"min","is_enabled":false}},"hasCustomBreakpoints":false},"version":"4.1.1","is_static":false,"experimentalFeatures":{"e_font_icon_svg":true,"additional_custom_breakpoints":true,"container":true,"e_optimized_markup":true,"theme_builder_v2":true,"e_pro_free_trial_popup":true,"nested-elements":true,"e_atomic_elements":true,"atomic_widgets_should_enforce_capabilities":true,"editor_mcp":true,"e_bc_migrations":true,"e_editor_design_system_panel":true,"e_classes":true,"global_classes_should_enforce_capabilities":true,"e_variables":true,"e_variables_manager":true,"e_opt_in_v4_page":true,"e_opt_in_v4":true,"e_components":true,"e_interactions":true,"e_widget_creation":true,"import-export-customization":true,"e_pro_atomic_form":true,"mega-menu":true,"e_pro_variables":true,"e_pro_interactions":true},"urls":{"assets":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/plugins\/elementor\/assets\/","ajaxurl":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-admin\/admin-ajax.php","uploadUrl":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/uploads"},"nonces":{"floatingButtonsClickTracking":"8b489f58eb","atomicFormsSendForm":"b45d513e94"},"swiperClass":"swiper","settings":{"page":[],"editorPreferences":[]},"kit":{"active_breakpoints":["viewport_mobile","viewport_tablet"],"global_image_lightbox":"yes","lightbox_enable_counter":"yes","lightbox_enable_fullscreen":"yes","lightbox_enable_zoom":"yes","lightbox_enable_share":"yes","lightbox_title_src":"title","lightbox_description_src":"description"},"post":{"id":8725,"title":"UPSC%20%E0%B0%A1%E0%B1%88%E0%B0%B2%E0%B1%80%20%E0%B0%AE%E0%B1%86%E0%B0%AF%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B1%8D%20%E0%B0%86%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%B8%E0%B0%B0%E0%B1%8D%20%E0%B0%B0%E0%B1%88%E0%B0%9F%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B1%8D%20%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%80%E0%B0%B8%E0%B1%8D%20%E2%80%93%2022nd%20%E0%B0%9C%E0%B1%82%E0%B0%B2%E0%B1%88%202026%20%7C%20UPSC%20Mains%20%7C%20KPIAS%20%E0%B0%85%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B0%AE%E0%B1%80","excerpt":"","featuredImage":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/upsc-care-mains-22-july-2026-1024x512.png"}};
//# sourceURL=elementor-frontend-js-before
window.dFlipLocation = 'https://telugu.kpiasacademy.com/wp-content/plugins/3d-flipbook-dflip-lite/assets/';
window.dFlipWPGlobal = {"text":{"toggleSound":"Turn on\/off Sound","toggleThumbnails":"Toggle Thumbnails","toggleOutline":"Toggle Outline\/Bookmark","previousPage":"Previous Page","nextPage":"Next Page","toggleFullscreen":"Toggle Fullscreen","zoomIn":"Zoom In","zoomOut":"Zoom Out","toggleHelp":"Toggle Help","singlePageMode":"Single Page Mode","doublePageMode":"Double Page Mode","downloadPDFFile":"Download PDF File","gotoFirstPage":"Goto First Page","gotoLastPage":"Goto Last Page","share":"Share","mailSubject":"I wanted you to see this FlipBook","mailBody":"Check out this site {{url}}","loading":"DearFlip: Loading "},"viewerType":"flipbook","moreControls":"download,pageMode,startPage,endPage,sound","hideControls":"","scrollWheel":"false","backgroundColor":"#777","backgroundImage":"","height":"auto","paddingLeft":"20","paddingRight":"20","controlsPosition":"bottom","duration":800,"soundEnable":"true","enableDownload":"true","showSearchControl":"false","showPrintControl":"false","enableAnnotation":false,"enableAnalytics":"false","webgl":"true","hard":"none","maxTextureSize":"1600","rangeChunkSize":"524288","zoomRatio":1.5,"stiffness":3,"pageMode":"0","singlePageMode":"0","pageSize":"0","autoPlay":"false","autoPlayDuration":5000,"autoPlayStart":"false","linkTarget":"2","sharePrefix":"flipbook-"};
document.addEventListener("click", function(e) {
let link = e.target.closest(".elementskit-megamenu-panel a");
if (link) {
e.preventDefault();
window.location.href = link.href;
}
});
