తెలంగాణ అత్యవసర స్పందన వ్యవస్థ (Emergency Response System) లో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) వినియోగం

వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది?

తెలంగాణ పోలీస్ శాఖ తన అత్యవసర స్పందన వ్యవస్థలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) సాధనాలను ఉపయోగించాలని యోచిస్తోంది. స్పామ్ (Spam) కాల్స్, అత్యవసరం కాని కాల్స్‌ను గుర్తించడం, కాల్ ఫిల్టరింగ్‌ను మెరుగుపరచడం, స్పందన సమయాన్ని (Response time) తగ్గించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, రాష్ట్ర సమగ్ర అత్యవసర నెట్‌వర్క్‌కు ప్రతిరోజూ వచ్చే సుమారు 16 లక్షల కాల్స్‌లో కేవలం 0.28% కాల్స్ మాత్రమే పోలీసు ఫిర్యాదులకు లేదా అత్యవసర సహాయానికి దారితీస్తున్నాయి.

తెలంగాణ అత్యవసర స్పందన వ్యవస్థ అంటే ఏమిటి?

ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ సపోర్ట్ సిస్టమ్ (ERSS) కింది వాటిని అనుసంధానిస్తుంది:

• 112: పోలీస్, అగ్నిమాపక (Fire), వైద్య, విపత్తు సేవల కోసం భారతదేశం తెచ్చిన ఏకీకృత అత్యవసర సంఖ్య.
• డయల్ 100: సాంప్రదాయ పోలీస్ అత్యవసర హెల్ప్‌లైన్.

ఈ వ్యవస్థ కాల్ ఆపరేటర్లు, పోలీస్ కంట్రోల్ రూమ్‌లు, పెట్రోలింగ్ వాహనాలు, అత్యవసర సహాయక బృందాలను ఒకదానితో ఒకటి కలుపుతుంది.

కాల్ డేటా ద్వారా తెలిసిన విషయాలు ఏమిటి?

సమగ్ర అత్యవసర నెట్‌వర్క్:

• ఈ ఉమ్మడి వ్యవస్థకు ప్రతిరోజూ దాదాపు 16 లక్షల కాల్స్ వస్తున్నాయి. కానీ వాటిలో కేవలం 4,500 కాల్స్ మాత్రమే పోలీసుల జోక్యానికి లేదా అత్యవసర స్పందనకు దారితీస్తున్నాయి.

అత్యవసర హెల్ప్‌లైన్ 112:

• 112 హెల్ప్‌లైన్‌కే అత్యధిక సంఖ్యలో కాల్స్ వస్తున్నాయి. ఇంటరాక్టివ్ వాయిస్ రెస్పాన్స్ (IVR) వ్యవస్థ ద్వారా వడపోత (Filtering) చేసిన తర్వాత, కేవలం కొద్ది భాగం మాత్రమే నిజమైన అత్యవసర కాల్స్‌గా గుర్తిస్తున్నారు. వీటికే సిబ్బందిని పంపుతారు.

వచ్చే కాల్స్‌లో ఎక్కువ భాగం ఇవే:

• స్పామ్ కాల్స్ (Spam calls)
• పొరపాటున వచ్చే కాల్స్ (Accidental calls)
• సమాచారం కోసం చేసే కాల్స్
• పాత ఫిర్యాదులపై ఫాలో-అప్ కాల్స్
• తెలంగాణ వెలుపలి నుండి వచ్చే కాల్స్

డయల్ 100:

• డయల్ 100 కి తక్కువ కాల్స్ వచ్చినప్పటికీ, ఇందులో నిజమైన ఫిర్యాదుల శాతం (Conversion rate) చాలా ఎక్కువగా ఉంది. దీనికి వచ్చే రోజువారీ కాల్స్‌లో దాదాపు ఐదో వంతు కాల్స్ పోలీసు ఫిర్యాదులుగా లేదా అత్యవసర చర్యలుగా మారుతున్నాయి.

ఎలాంటి కాల్స్ ఎక్కువగా వస్తున్నాయి?

గృహ, సామాజిక వివాదాలు:

• అత్యవసర కాల్స్‌లో ఎక్కువ భాగం గృహ వివాదాలు, వర్గాల మధ్య వచ్చే గొడవలకు సంబంధించినవే ఉంటున్నాయి.

మానసిక వేదన, ఆత్మహత్యా యత్నాలు:

• తీవ్రమైన మానసిక వేదన, ఆత్మహత్యల ముప్పు ఉన్న సందర్భాల నుండి వచ్చే కాల్స్ మరొక ప్రధాన విభాగం. వీటికి అత్యంత సున్నితంగా, తక్షణమే స్పందించడం అవసరం.

సమాచారం, ఫాలో-అప్ కాల్స్:

• పౌరులు తరచుగా కింది వాటి కోసం కాల్ చేస్తుంటారు: సమాచారం తెలుసుకోవడం, పాత ఫిర్యాదులపై ఫాలో-అప్ చేయడం, అనుమానాస్పద కార్యకలాపాలను నివేదించడం, ట్రాఫిక్ జామ్‌ల గురించి పోలీసులకు సమాచారం ఇవ్వడం.

రుతుపవనాల కాలంలో వచ్చే అత్యవసర కాల్స్:

• వర్షాకాలంలో కింది వాటికి సంబంధించిన కాల్స్ పెరుగుతాయి: నీరు నిలవడం (Waterlogging), చెట్లు కూలిపోవడం, ట్రాఫిక్‌కు అంతరాయం, స్థానిక భద్రతా ప్రమాదాలు.

ఎఐ వల్ల వ్యవస్థ ఎలా మెరుగవుతుంది?

• స్పామ్-కాల్ ఫిల్టరింగ్: ఆపరేటర్ల సమయం వృధా కాకముందే, ఎఐ సహాయంతో నిజమైన అత్యవసర కాల్స్‌ను, స్పామ్ లేదా పొరపాటున వచ్చే కాల్స్ నుండి వేరు చేయవచ్చు.
• నమూనాల విశ్లేషణ (Pattern Analysis): తరచుగా రిపీట్ అయ్యే నంబర్లు, ఎక్కువ కాల్స్ వచ్చే ప్రాంతాలు, వాతావరణ పోకడలు, పీక్-అవర్ (Peak-hour) నమూనాలు, పదేపదే వచ్చే అత్యవసర పరిస్థితుల విభాగాలను ఈ వ్యవస్థ గుర్తించగలదు.
• కాల్స్ ప్రాధాన్యత (Call Prioritisation): ఎఐ సాధనాలు అత్యవసర తీవ్రతను బట్టి కాల్స్‌ను వర్గీకరిస్తాయి. దీనివల్ల ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్నవారికి తక్షణ సహాయం అందుతుంది.
• కన్వర్షన్ రేట్ల పర్యవేక్షణ: ఎన్ని కాల్స్ ఫిర్యాదులుగా మారాయి, ఎంతమందికి సిబ్బందిని పంపారు, ఎన్ని తప్పుడు అలారాలు (False alarms) వచ్చాయి, ఎన్ని కేవలం సమాచారం కోసమే వచ్చాయనే వివరాలను పోలీసులు ట్రాక్ చేయవచ్చు.
• వాహనాల పర్యవేక్షణ: అత్యవసర వాహనాల లభ్యత, వాటి స్థానం, కదలికలను ఎఐ పర్యవేక్షిస్తుంది. దీనివల్ల సంఘటనా స్థలానికి దగ్గరగా ఉన్న పోలీస్ బృందాన్ని గుర్తించడం సులభమవుతుంది.
• వేగవంతమైన నిర్ణయాలు: కీలక పదాలు (Keywords), ఉన్న ప్రాంతం, సంఘటన స్వభావాన్ని బట్టి ఆపరేటర్లకు ఎఐ నిజసమయంలో (Real-time) సూచనలను అందిస్తుంది. అయితే, సున్నితమైన అత్యవసర పరిస్థితుల్లో మానవ నిర్ణయాలకు సహాయం చేయడమే ఎఐ ముఖ్య ఉద్దేశం, వారి స్థానాన్ని భర్తీ చేయడం కాదు.

ప్రస్తుత స్పందన సమయం (Response Times) ఎంత?

సగటు అత్యవసర స్పందన సమయం కింది విధంగా ఉంది:

• హైదరాబాద్‌లో దాదాపు 15 నిమిషాలు
• పట్టణాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో 20-30 నిమిషాలు

ట్రాఫిక్ పరిస్థితులు, దూరం, భౌగోళిక ప్రాంతం, పెట్రోలింగ్ వాహనాల లభ్యత ఆధారంగా ఈ సమయంలో తేడాలు ఉంటాయి.

ఈ కార్యక్రమం ప్రాముఖ్యత

• మెరుగైన స్పందన సమయం: నిజమైన అత్యవసర పరిస్థితులను వేగంగా గుర్తించి, వాటికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వవచ్చు.
• సిబ్బంది సమర్థవంతమైన వినియోగం: ఆపరేటర్లు, పోలీస్ బృందాలు తీవ్రమైన సంఘటనలపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టవచ్చు.
• డేటా ఆధారిత విస్తరణ: కాల్ నమూనాల ఆధారంగా పెట్రోలింగ్ వాహనాలను సరైన ప్రదేశాలలో ఉంచవచ్చు.
• మెరుగైన విపత్తు స్పందన: ప్రాంతాల వారీగా, కాలాల వారీగా వచ్చే మార్పులను అంచనా వేసి విపత్తు సన్నద్ధతను మెరుగుపరచవచ్చు.
• దుర్వినియోగం తగ్గడం: పదేపదే స్పామ్ కాల్స్ చేసేవారిని సులభంగా గుర్తించి నియంత్రించవచ్చు.
• సాంకేతిక ఆధారిత పోలీసింగ్: ప్రజా భద్రతలో డిజిటల్ సాధనాలను ఉపయోగించడంలో తెలంగాణ సామర్థ్యాన్ని ఈ కార్యక్రమం బలోపేతం చేస్తుంది.

ముగింపు

అత్యవసర స్పందన వ్యవస్థలో ఎఐ ని ప్రవేశపెట్టాలనే తెలంగాణ ప్రభుత్వ నిర్ణయం కాల్ ఫిల్టరింగ్, డిస్పాచ్ సామర్థ్యం, స్పందన సమయాన్ని గణనీయంగా మెరుగుపరుస్తుంది. అయితే, కేవలం సాంకేతికత మాత్రమే ఈ సమస్యను పూర్తిగా పరిష్కరించలేదు.

దీని విజయవంతమైన అమలుకు ప్రత్యేక అత్యవసర వనరులు, శిక్షణ పొందిన ఆపరేటర్లు, బలమైన డేటా గోప్యత రక్షణ (Privacy safeguards), ప్రజలలో అవగాహన చాలా అవసరం. నిజమైన అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఉన్నవారికి సకాలంలో, మానవతా దృక్పథంతో కూడిన సహాయం అందేలా చూస్తూ, మానవ నిర్ణయాల సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు మాత్రమే ఎఐ ని ఉపయోగించాలి.