var breakpoints = [{"label":"Desktop","slug":"Desktop","value":"base","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true},{"label":"Tablet","slug":"Tablet","value":"1024","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true},{"label":"Mobile","slug":"Mobile","value":"767","direction":"max","isActive":true,"isRequired":true}];
సిలబస్ అనుసంధానం:జనరల్ స్టడీస్ పేపర్ III – పర్యావరణం (Environment) | వ్యవసాయం | నీటి వనరులు | విపత్తు నిర్వహణ (Disaster Management)
జనరల్ స్టడీస్ పేపర్ II – పాలన (Governance) | వనరుల నిర్వహణ (Resource Management)
ప్రిలిమ్స్, మెయిన్స్ కోసం ముఖ్యమైన పదాలు (Important Keywords)
ప్రిలిమ్స్ కోసం:
భూగర్భ జల వనరుల అంచనా (GWRA), అతిగా వాడుకున్న బ్లాక్ (Over-exploited Block), పాక్షికంగా క్లిష్టమైన బ్లాక్ (Semi-critical Block), క్లిష్టమైన బ్లాక్ (Critical Block), సురక్షిత వర్గం (Safe Category), డైనమిక్ భూగర్భ జల వనరులు (Dynamic Groundwater Resources), ఎక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పంటలు (Water-intensive Crops), రబీ వరి (Rabi Paddy), బోరుబావుల సాగు (Borewell Irrigation), భూగర్భ జలాల పునరుత్పత్తి (Aquifer Recharge), కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల పథకం (Kalwakurthy Lift Irrigation Scheme).
మెయిన్స్ కోసం:
భూగర్భ జలాల పాలన (Groundwater Governance), పంటల వైవిధ్యం (Crop Diversification), సుస్థిర వ్యవసాయం (Sustainable Agriculture), నీటి భద్రత (Water Security), సాగునీటి నిర్వహణ (Irrigation Management), డిమాండ్ ఆధారిత నీటి నిర్వహణ (Demand-side Water Management).
వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది?
తెలంగాణ ప్రభుత్వం భూగర్భ జల వనరుల అంచనా (GWRA) 2025 నివేదికను విడుదల చేసింది. అలాగే 2026 అంచనా ప్రక్రియను కూడా ప్రారంభించింది.
రాష్ట్ర స్థాయి కమిటీ సమావేశంలో రబీ సీజన్‌లో వరి సాగు, భూగర్భ జలాలు అడుగంటిపోవడంపై విధానపరమైన చర్చ జరిగింది.
భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి, బోరుబావులపై ఆధారపడటం వల్ల రబీలో వరి సాగును తగ్గించాలని అధికారిక నివేదిక గట్టిగా సూచించింది. కానీ వరిని నిషేధించడం పరిష్కారం కాదని నీటిపారుదల శాఖ (Irrigation Department) కార్యదర్శి స్పష్టం చేశారు. భూగర్భ జలాల పెంపు, మెరుగైన నీటి నిర్వహణపై దృష్టి పెట్టాలని ఆయన సూచించారు.
భూగర్భ జల వనరుల అంచనా (GWRA): సంస్థాగత చట్రం
తెలంగాణ భూగర్భ జల శాఖ వివిధ విభాగాలు, సాంకేతిక సంస్థల సహకారంతో ఈ అంచనాను నిర్వహిస్తుంది. ఈ సంస్థలన్నీ కలిపి రాష్ట్ర స్థాయి భూగర్భ జల వనరుల అంచనా కమిటీగా ఏర్పడతాయి.
నీటిపారుదల శాఖ కార్యదర్శి ఈ కమిటీకి అధ్యక్షత వహిస్తారు. ఇందులో 18 మంది సభ్యులు ఉంటారు.
రాష్ట్రంలోని మండలాల వారీగా భూగర్భ జలాల లభ్యతను ఇది శాస్త్రీయంగా అంచనా వేస్తుంది. నీటి వాడకం, నీరు తిరిగి భూమిలోకి ఇంకే సామర్థ్యం (Recharge potential), నీటి ఒత్తిడి స్థాయిలను ఇది లెక్కిస్తుంది.
పరిమితికి మించి భూగర్భ జలాలను వాడుతున్న ప్రాంతాలను గుర్తించడానికి ఈ ప్రక్రియ సహాయపడుతుంది. ప్రభుత్వ విధానపరమైన చర్యలు (Policy intervention) ఎక్కడ అవసరమో ఇది సూచిస్తుంది.
2026 అంచనా ప్రక్రియ ఇప్పటికే ప్రారంభమైంది. మే 2026లో సమాచార సేకరణ (Data collection) మొదలవుతుంది. ఆగస్టు 2026లో తదుపరి సమీక్షా సమావేశాన్ని అధికారులు నిర్వహిస్తారు.
తెలంగాణలో భూగర్భ జలాల వినియోగ విధానం
వ్యవసాయ రంగం భూగర్భ జలాలను అత్యధికంగా వినియోగిస్తుంది. రైతులు ఈ నీటిని ఎక్కువగా సాగు కోసం వాడుతున్నారు.
సాగు విస్తీర్ణం పెరగడం వల్ల ఇటీవలి కాలంలో భూగర్భ జలాల వాడకం వేగంగా పెరిగింది.
రైతులు బోరుబావులపై తీవ్రంగా ఆధారపడుతున్నారు. 2014 నుంచి బావుల సంఖ్య భారీగా పెరిగింది.
చాలా ప్రాంతాల్లో ఉపరితల నీటి వనరుల (Surface sources) కంటే భూగర్భ జలాలే ప్రధాన సాగునీటి వనరుగా ఉన్నాయి.
భూగర్భ జలాల వాడకంలో ప్రాంతీయ తేడాలు ఉన్నాయి. ఉపరితల నీరు తక్కువగా ఉండే దక్కన్ పీఠభూమిలోని కఠిన శిలల (Hard rock) ప్రాంతాల్లో నీటిని తోడేయడం మరింత ఎక్కువగా ఉంది.
వరి, మొక్కజొన్న లాంటి ఎక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పంటలను పండించడం వల్ల భూగర్భ జలాలకు డిమాండ్ పెరుగుతోంది.
మొత్తం భూగర్భ జలాల వినియోగం 40-45% వరకు ఉంది. కానీ కొన్ని నిర్దిష్ట ప్రాంతాల్లో పరిమితికి మించిన వాడకం (Over-exploitation) కనిపిస్తోంది.
నిరంతరంగా నీటిని తోడేయడం వల్ల అనేక జిల్లాల్లో భూగర్భ జల మట్టాలు పడిపోతున్నాయి.
మండలాల వారీగా భూగర్భ జలాల వర్గీకరణ
తెలంగాణలో మొత్తం 620 మండలాలు ఉన్నాయి. అధికారులు భూగర్భ జలాల వాడకం దశ ఆధారంగా వీటిని వర్గీకరిస్తారు.
ఇందులో సేఫ్ (Safe), సెమీ-క్రిటికల్ (Semi-critical), క్రిటికల్ (Critical), ఓవర్-ఎక్స్‌ప్లాయిటెడ్ (Over-exploited) అనే వర్గాలు ఉన్నాయి.
2025 అంచనా ప్రకారం:
వర్గం (Category)
పరిస్థితి
సురక్షిత వర్గం (Safe Category)
76% మండలాలు
ప్రభుత్వ జోక్యం అవసరమైనవి
24% మండలాలు
శ్రద్ధ వహించాల్సిన మొత్తం మండలాలు
సుమారు 148 మండలాలు
అతిగా భూగర్భ జలాలు వాడుకుంటున్న మండలాల సంఖ్య 31 నుంచి 23 కి తగ్గింది.
అయినప్పటికీ, అదనంగా 25 మండలాలు సెమీ-క్రిటికల్ వర్గంలోకి చేరాయి.
అదనంగా మరో ఐదు మండలాలు క్రిటికల్ వర్గంలోకి చేరాయి.
తీవ్రమైన నీటి వాడకం తగ్గినప్పటికీ, భూగర్భ జలాల ఒత్తిడి (Groundwater stress) కొత్త ప్రాంతాలకు విస్తరిస్తోందని ఇది చూపుతోంది.
బోరుబావుల వాడకం పెరుగుదల
2024, 2025 మధ్య కాలంలో భూగర్భ జలాలను తోడే బావుల సంఖ్య 16 శాతం పెరిగిందని నివేదిక నమోదు చేసింది.
అంటే రైతులు సాగునీటి కోసం బోరుబావులపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నారని అర్థం. ముఖ్యంగా వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో (Dry spells), రబీ సాగులో ఇది ఎక్కువగా జరుగుతోంది.
బోరుబావుల వాడకం దీర్ఘకాలిక భూగర్భ జలాల ఒత్తిడిని సృష్టిస్తుంది. ఎందుకంటే సహజంగా నీరు భూమిలోకి ఇంకే సామర్థ్యం (Natural recharge capacity) కంటే, నీటిని తోడేయడం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
తెలంగాణలోని పాక్షిక పొడి ప్రాంతాల్లో (Semi-arid regions) ఇది ఒక ప్రధాన పాలనా సమస్యగా మారుతోంది.
రబీ వరి, భూగర్భ జలాల ఒత్తిడి
రాష్ట్ర ఏర్పాటు తర్వాత తెలంగాణ అతిపెద్ద వరి ఉత్పత్తి చేసే రాష్ట్రాలలో ఒకటిగా ఎదిగింది. ఇక్కడ వరి సాగు విస్తీర్ణం భారీగా పెరిగింది.
కాళేశ్వరం లాంటి పెద్ద సాగునీటి ప్రాజెక్టుల వల్ల ఈ విస్తరణ జరిగింది. కానీ కాలువల ద్వారా నీరు అందని ప్రాంతాల్లో (Non-command areas) భూగర్భ జలాల వాడకం ఇంకా ఎక్కువగానే ఉంది.
కనీస మద్దతు ధర (MSP) ఆధారిత సేకరణ వ్యవస్థ రైతులను వరి వైపు ప్రోత్సహిస్తోంది. తక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పంటల కంటే రైతులు వరికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.
వరి సాగు వల్ల పంటల వైవిధ్యం (Crop diversification) తగ్గిపోతోంది. ఇది నీటి వనరులపై దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడిని పెంచుతుంది.
ఖరీఫ్, రబీ రెండు సీజన్లలో వరి వేయడం వల్ల పంటల సాంద్రత (Cropping intensity) పెరిగింది. దీనివల్ల ఏడాది పొడవునా భూగర్భ జలాలను తోడేస్తున్నారు.
వరి పొలాల వల్ల భాష్పోత్సేక నష్టాలు (Evapotranspiration losses) ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇది సాగునీటి డిమాండ్‌ను మరింత పెంచుతుంది.
కఠిన శిలల ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాల పునరుత్పత్తి (Aquifer recharge) సామర్థ్యం తక్కువగా ఉంటుంది. వరి సాగు వల్ల ఇక్కడ భూగర్భ జలాలు వేగంగా తగ్గిపోతున్నాయి.
సాంప్రదాయ పంటలైన చిరుధాన్యాలు (Millets), పప్పుదినుసుల (Pulses) నుంచి వరి వైపు మారడం వల్ల వ్యవసాయ-పర్యావరణ సమతుల్యత (Agro-ecological balance) దెబ్బతింది.
వరి సాగు మీథేన్ ఉద్గారాలను (Methane emissions) విడుదల చేస్తుంది. ఇది భూగర్భ జలాల ఆధారిత వ్యవసాయాన్ని వాతావరణ మార్పులతో (Climate change) అనుసంధానం చేస్తోంది.
నూనెగింజలు (Oilseeds), పప్పుదినుసులు, చిరుధాన్యాలు లాంటి ప్రత్యామ్నాయ పంటలను ప్రభుత్వం ప్రోత్సహిస్తోంది. కానీ వాటిని రైతులు ఆశించిన స్థాయిలో పండించడం లేదు.
కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల పథకం, భూగర్భ జలాలకు ఉపశమనం
భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి ‘కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల పథకాన్ని’ ఒక ముఖ్యమైన ఉదాహరణగా అధికారులు ప్రస్తావించారు.
ఇది తెలంగాణలోని కృష్ణా బేసిన్ సాగునీటి అభివృద్ధిలో భాగం. ముఖ్యంగా నాగర్‌కర్నూల్, దాని పరిసర ప్రాంతాలలోని కరువు పీడిత ప్రాంతాలకు ఇది సాగునీటిని అందిస్తుంది.
పొడి ప్రాంతాలకు ఉపరితల సాగునీటిని (Surface irrigation water) తీసుకురావడం ద్వారా, లోతైన బోరుబావులపై పూర్తిగా ఆధారపడే పరిస్థితిని ఈ ప్రాజెక్ట్ తగ్గిస్తుంది.
ఇది వ్యవసాయ స్థిరత్వాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది. అలాగే పరోక్షంగా భూగర్భ జలాల పునరుత్పత్తికి సహాయపడుతుంది.
భారతదేశంలో భూగర్భ జలాల వర్గీకరణ
భారతదేశంలో భూగర్భ జలాల అంచనా ఒక ప్రామాణిక వర్గీకరణ వ్యవస్థను (Standard classification system) అనుసరిస్తుంది:
వర్గం (Category)
నీటి వాడకం (Stage of Extraction)
సురక్షితం (Safe)
70% కంటే తక్కువ వాడకం
పాక్షికంగా క్లిష్టమైన (Semi-critical)
70–90% వాడకం
క్లిష్టమైన (Critical)
90–100% వాడకం
అతిగా వాడుకున్న (Over-exploited)
100% కంటే ఎక్కువ వాడకం
బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (CARE MCQs)
ప్రశ్న 1:తెలంగాణలో భూగర్భ జలాల నిర్వహణకు సంబంధించి ఈ కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
రాష్ట్రంలో భూగర్భ జలాలను అత్యధికంగా వినియోగిస్తున్న రంగం వ్యవసాయం.
అతిగా వాడుకున్న (Over-exploited) భూగర్భ జలాల బ్లాక్ అంటే, ఏటా భూమిలోకి ఇంకే నీటి కంటే తోడేసే నీరు ఎక్కువగా ఉండటం.
బోరుబావుల ద్వారా రబీ వరి సాగు చేయడం వల్ల భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
పైన ఇచ్చిన వాక్యాల్లో ఏవి సరైనవి?
(a) 1, 2 మాత్రమే
(b) 2, 3 మాత్రమే
(c) 1, 3 మాత్రమే
(d) 1, 2, 3
జవాబు: (a)
వివరణ:
వాక్యం 1 సరైనది: ఎందుకంటే దాదాపు 90 శాతం భూగర్భ జలాలను కేవలం వ్యవసాయం కోసమే ఉపయోగిస్తున్నారు.
వాక్యం 2 సరైనది: ఎందుకంటే అతిగా వాడుకోవడం అంటే సహజంగా భూమిలోకి ఇంకే నీటి కంటే మనం ఎక్కువగా నీటిని తోడేస్తున్నామని అర్థం.
వాక్యం 3 తప్పు: ఎందుకంటే వరి అనేది ఎక్కువ నీరు అవసరమయ్యే (Water-intensive) పంట. బోరుబావుల ద్వారా రబీలో వరి పండించడం వల్ల భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది కానీ తగ్గదు.
కాబట్టి సరైన సమాధానం (a).
ప్రశ్న 2:తెలంగాణలో వరి సాగు, భూగర్భ జలాలకు సంబంధించి ఈ కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
రబీ వరి సాగు ఎక్కువగా భూగర్భ జల వనరుల పైనే ఆధారపడి ఉంది.
నల్ల రేగడి నేలలు (Black cotton soils) ఉంటే, వరి సాగుకు పదే పదే నీరు పెట్టాల్సిన అవసరం ఉండదు.
వ్యవసాయానికి ఇచ్చే ఉచిత విద్యుత్ (Free electricity) పరోక్షంగా భూగర్భ జలాలు అడుగంటిపోవడానికి దారితీస్తుంది.
పైన ఇచ్చిన వాక్యాల్లో ఏది/ఏవి సరైనవి?
(a) 1 మాత్రమే
(b) 1, 3 మాత్రమే
(c) 2, 3 మాత్రమే
(d) 1, 2, 3
జవాబు: (b)
వివరణ:
వాక్యం 1 సరైనది: రబీ వరి సాగు ప్రధానంగా భూగర్భ జలాలపైనే ఆధారపడుతుంది.
వాక్యం 2 తప్పు: నల్ల రేగడి నేలల్లో (Black cotton soils) కూడా వరి పండించాలంటే పొలంలో నీరు ఎప్పుడూ నిల్వ ఉండాలి. కాబట్టి పదే పదే నీరు పారించాల్సిందే.
వాక్యం 3 సరైనది: ఉచిత విద్యుత్ వల్ల రైతులు బోరుబావుల ద్వారా అపరిమితంగా భూగర్భ జలాలను తోడేస్తుంటారు. దీనివల్ల జలాలు అడుగంటిపోతాయి.
ప్రశ్న 3:భూగర్భ జల వనరుల అంచనా (GWRA), వినియోగానికి సంబంధించి ఈ కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
ఏటా తోడేస్తున్న భూగర్భ జలాలకు, ఏటా భూమిలోకి ఇంకుతున్న జలాలకు ఉన్న నిష్పత్తి (Ratio) ఆధారంగా GWRA ప్రాంతాలను వర్గీకరిస్తుంది.
అతిగా వాడుకున్న (Over-exploited) మండలం అంటే, అక్కడ భూమిలోకి ఇంకే నీటి కంటే తోడేస్తున్న నీరే ఎక్కువగా ఉందని అర్థం.
బోరుబావుల సాగు పెరిగితే, అతిగా వాడుకున్న (Over-exploited) స్థితి ఆటోమేటిక్‌గా మెరుగుపడుతుంది.
పైన ఇచ్చిన వాక్యాల్లో ఏది/ఏవి సరైనవి?
(a) 1 మాత్రమే
(b) 1, 2 మాత్రమే
(c) 2, 3 మాత్రమే
(d) 1, 2, 3
జవాబు: (b)
వివరణ:
వాక్యం 1 సరైనది: GWRA ఒక శాస్త్రీయ ప్రమాణం ఆధారంగా ప్రాంతాలను వర్గీకరిస్తుంది. ఏటా తోడేసిన నీటిని, ఏటా భూమిలోకి ఇంకిన నీటితో భాగించి, దానిని 100తో గుణిస్తుంది. ఈ నిష్పత్తి ఆధారంగా ప్రాంతాలను సురక్షిత, పాక్షిక క్లిష్టమైన, క్లిష్టమైన, అతిగా వాడుకున్న వర్గాలుగా విభజిస్తుంది.
వాక్యం 2 సరైనది: ఒక మండలంలో ఏటా ఇంకిన నీటికంటే, తోడేసిన నీరు 100% కి మించి ఉంటే, దాన్ని అతిగా వాడుకున్న మండలంగా పరిగణిస్తారు. అంటే సహజంగా నీరు తిరిగి నిండేదానికంటే వాడకం ఎక్కువ ఉందన్నమాట.
వాక్యం 3 తప్పు: బోరుబావుల సాగు విస్తరిస్తే భూగర్భ జలాలను తోడేయడం పెరుగుతుంది. దీనివల్ల నీరు తగ్గిపోయి, అతిగా వాడుకున్న (Over-exploited) పరిస్థితి మరింత తీవ్రమవుతుంది కానీ మెరుగుపడదు.
ప్రశ్న 4:తెలంగాణలో సాగునీరు, భూగర్భ జలాలకు సంబంధించి ఈ కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
ఎత్తిపోతల పథకాలు (Lift irrigation projects) ఉపరితల నీటిని అందించడం ద్వారా బోరుబావులపై ఆధారపడే పరిస్థితిని తగ్గిస్తాయి.
ఉపరితల సాగునీరు అందుబాటులోకి వచ్చినప్పటికీ, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లోని భూగర్భ జలాల వాడకంపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉండదు.
కాలువల ద్వారా కచ్చితంగా నీరు అందే మండలాలు, అతిగా వాడుకున్న (Over-exploited) వర్గంలో చేరే అవకాశం తక్కువ.
పైన ఇచ్చిన వాక్యాల్లో ఏది/ఏవి సరైనవి?
(a) 1, 3 మాత్రమే
(b) 1 మాత్రమే
(c) 2, 3 మాత్రమే
(d) 1, 2, 3
జవాబు: (a)
వివరణ:
వాక్యం 1 సరైనది: నదులు లేదా జలాశయాల నుంచి ఉపరితల నీటిని (Surface water) మెట్ట ప్రాంతాలకు లేదా కరువు పీడిత ప్రాంతాలకు ఎత్తిపోతల పథకాలు తరలిస్తాయి. దీనివల్ల రైతులు బోరుబావులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.
వాక్యం 2 తప్పు: ఉపరితల సాగునీరు అందుబాటులోకి వస్తే రైతులు బోరుబావుల నుంచి కాలువలు లేదా ప్రాజెక్టు నీటి వైపు మారతారు. దీనివల్ల భూగర్భ జలాల వాడకం తగ్గుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో రెండింటినీ వాడినా, మొత్తం మీద భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. కాబట్టి ప్రభావం ఉండదనే మాట తప్పు.
వాక్యం 3 సరైనది: వర్షం లేదా బోరుబావులపై పూర్తిగా ఆధారపడే ప్రాంతాలతో పోలిస్తే, కాలువ నీరు కచ్చితంగా అందే ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాల ఒత్తిడి తక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి ఆ మండలాలు అతిగా వాడుకున్న (Over-exploited) వర్గంలో చేరే అవకాశం చాలా తక్కువ.
ఏపీపీఎస్సీ మెయిన్స్ ప్రశ్న (APPSC Mains Question)
ప్రశ్న: “కేవలం పంటలను నిషేధించడం ద్వారా భూగర్భ జలాల ఒత్తిడిని పరిష్కరించలేము; సుస్థిరమైన పునరుత్పత్తి (Sustainable recharge), శాస్త్రీయ నిర్వహణ కూడా అంతే ముఖ్యమైనవి.” తెలంగాణను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ అంశాన్ని చర్చించండి. (250 పదాలు)
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న: GWRA అంటే ఏమిటి?
జవాబు: GWRA (Groundwater Resource Assessment) అంటే భూగర్భ జల వనరుల అంచనా. ఇది భూగర్భ జలాల లభ్యత, రీఛార్జ్ (భూమిలోకి ఇంకడం), వినియోగ స్థాయిలను లెక్కిస్తుంది.
ప్రశ్న: వరి సాగుకు, భూగర్భ జలాలు అడుగంటిపోవడానికి సంబంధం ఏమిటి?
జవాబు: వరి సాగుకు అధిక మొత్తంలో నీరు అవసరం. రబీ సీజన్‌లో వరి సాగు తరచుగా బోరుబావులపైనే ఆధారపడుతుంది. అందువల్లే వరి పండిస్తే భూగర్భ జలాలు పడిపోతాయి.
ప్రశ్న: ఓవర్ ఎక్స్‌ప్లాయిటెడ్ (Over-exploited) మండలం అంటే ఏమిటి?
జవాబు: ఒక మండలంలో ఏటా భూమిలోకి ఇంకే నీటి (Recharge) కంటే, తోడేస్తున్న నీటి (Extraction) పరిమాణం ఎక్కువగా ఉంటే, దానిని ఓవర్ ఎక్స్‌ప్లాయిటెడ్ మండలం అంటారు.
ప్రశ్న: కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల పథకం ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
జవాబు: ఇది కరువు పీడిత ప్రాంతాలకు ఉపరితల నీటిని (నది నీటిని) అందించడం ద్వారా, బోరుబావుల సాగుపై రైతులు ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తుంది.
ప్రశ్న: ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం దేనిపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టింది?
జవాబు: పంటలను నిషేధించడానికి బదులుగా.. భూగర్భ జలాల రీఛార్జ్ మెరుగుపరచడం, శాస్త్రీయంగా పర్యవేక్షించడం, అలాగే స్థానికంగా నీటి బడ్జెటింగ్ (Local water budgeting) వంటి వాటిపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తోంది.
var elementorFrontendConfig = {"environmentMode":{"edit":false,"wpPreview":false,"isScriptDebug":false},"i18n":{"shareOnFacebook":"Share on Facebook","shareOnX":"Share on X","pinIt":"Pin it","download":"Download","downloadImage":"Download image","fullscreen":"Fullscreen","zoom":"Zoom","share":"Share","playVideo":"Play Video","previous":"Previous","next":"Next","close":"Close","a11yCarouselPrevSlideMessage":"Previous slide","a11yCarouselNextSlideMessage":"Next slide","a11yCarouselFirstSlideMessage":"This is the first slide","a11yCarouselLastSlideMessage":"This is the last slide","a11yCarouselPaginationBulletMessage":"Go to slide"},"is_rtl":false,"breakpoints":{"xs":0,"sm":480,"md":768,"lg":1025,"xl":1440,"xxl":1600},"responsive":{"breakpoints":{"mobile":{"label":"Mobile Portrait","value":767,"default_value":767,"direction":"max","is_enabled":true},"mobile_extra":{"label":"Mobile Landscape","value":880,"default_value":880,"direction":"max","is_enabled":false},"tablet":{"label":"Tablet Portrait","value":1024,"default_value":1024,"direction":"max","is_enabled":true},"tablet_extra":{"label":"Tablet Landscape","value":1200,"default_value":1200,"direction":"max","is_enabled":false},"laptop":{"label":"Laptop","value":1366,"default_value":1366,"direction":"max","is_enabled":false},"widescreen":{"label":"Widescreen","value":2400,"default_value":2400,"direction":"min","is_enabled":false}},"hasCustomBreakpoints":false},"version":"4.3.2","is_static":false,"experimentalFeatures":{"e_font_icon_svg":true,"additional_custom_breakpoints":true,"container":true,"e_optimized_markup":true,"theme_builder_v2":true,"nested-elements":true,"e_atomic_elements":true,"e_opt_in_v4":true,"import-export-customization":true,"e_pro_atomic_form":true,"e_pro_collection_loop":true,"mega-menu":true},"urls":{"assets":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/plugins\/elementor\/assets\/","ajaxurl":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-admin\/admin-ajax.php","uploadUrl":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/uploads"},"nonces":{"floatingButtonsClickTracking":"46ccc222c8","atomicFormsSendForm":"2025e81684"},"swiperClass":"swiper","settings":{"page":[],"editorPreferences":[]},"kit":{"active_breakpoints":["viewport_mobile","viewport_tablet"],"global_image_lightbox":"yes","lightbox_enable_counter":"yes","lightbox_enable_fullscreen":"yes","lightbox_enable_zoom":"yes","lightbox_enable_share":"yes","lightbox_title_src":"title","lightbox_description_src":"description"},"post":{"id":2764,"title":"%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B2%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%BE%E0%B0%A3%20%E0%B0%AD%E0%B1%82%E0%B0%97%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AD%20%E0%B0%9C%E0%B0%B2%E0%B0%BE%E0%B0%B2%20%E0%B0%85%E0%B0%82%E0%B0%9A%E0%B0%A8%E0%B0%BE%202025%20%7C%20TGPSC%20%7C%20KPIAS%20Academy","excerpt":"","featuredImage":"https:\/\/telugu.kpiasacademy.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Groundwater-Stress-Paddy-Debate-India-1024x512.webp"}};
//# sourceURL=elementor-frontend-js-before
var ekit_config = {"ajaxurl":"https://telugu.kpiasacademy.com/wp-admin/admin-ajax.php","nonce":"762c961a79","i18n":{"video_frame":"Video player","close":"Close","slider_prev":"Previous slide","slider_next":"Next slide","slider_first":"This is the first slide","slider_last":"This is the last slide","slider_bullet":"Go to slide {{index}}"}};
//# sourceURL=ekit-core-js-extra
window.dFlipLocation = 'https://telugu.kpiasacademy.com/wp-content/plugins/3d-flipbook-dflip-lite/assets/';
window.dFlipWPGlobal = {"text":{"toggleSound":"Turn on\/off Sound","toggleThumbnails":"Toggle Thumbnails","toggleOutline":"Toggle Outline\/Bookmark","previousPage":"Previous Page","nextPage":"Next Page","toggleFullscreen":"Toggle Fullscreen","zoomIn":"Zoom In","zoomOut":"Zoom Out","toggleHelp":"Toggle Help","singlePageMode":"Single Page Mode","doublePageMode":"Double Page Mode","downloadPDFFile":"Download PDF File","gotoFirstPage":"Goto First Page","gotoLastPage":"Goto Last Page","share":"Share","mailSubject":"I wanted you to see this FlipBook","mailBody":"Check out this site {{url}}","loading":"DearFlip: Loading "},"viewerType":"flipbook","moreControls":"download,pageMode,startPage,endPage,sound","hideControls":"","scrollWheel":"false","backgroundColor":"#777","backgroundImage":"","height":"auto","paddingLeft":"20","paddingRight":"20","controlsPosition":"bottom","duration":800,"soundEnable":"true","enableDownload":"true","showSearchControl":"false","showPrintControl":"false","enableAnnotation":false,"enableAnalytics":"false","webgl":"true","hard":"none","maxTextureSize":"1600","rangeChunkSize":"524288","zoomRatio":1.5,"stiffness":3,"pageMode":"0","singlePageMode":"0","pageSize":"0","autoPlay":"false","autoPlayDuration":5000,"autoPlayStart":"false","linkTarget":"2","sharePrefix":"flipbook-"};
