మాదక ద్రవ్యాల నిరోధక కృషికి తెలంగాణ ‘ఈగల్ ఫోర్స్’ (EAGLE Force) కు జాతీయ గుర్తింపు

వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది?

మాదక ద్రవ్యాల (drugs) అక్రమ రవాణా, వాటి వినియోగాన్ని అరికట్టడంలో అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచినందుకు.. తెలంగాణ నార్కోటిక్స్ బ్యూరో (TGNAB), దాని ‘ఈగల్ ఫోర్స్‌’కు (EAGLE Force) జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు లభించింది. న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ‘యాంటీ నార్కోటిక్స్ టాస్క్ ఫోర్స్’ (ANTF) రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల అధిపతుల మూడవ జాతీయ సదస్సులో కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా చేతుల మీదుగా ఈగల్ ఫోర్స్ డైరెక్టర్ సందీప్ శాండిల్య ఈ అవార్డును అందుకున్నారు.

గుర్తింపు గురించి

కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన ఏడు ప్రమాణాలపై (parameters) నిర్వహించిన అంచనా (assessment) లో తెలంగాణ 80% కంటే ఎక్కువ మార్కులను సాధించింది. కింది అంశాల్లో రాష్ట్రం చేసిన కృషిని ఈ అవార్డు గుర్తిస్తుంది:

• నిఘా-ఆధారిత (intelligence-based) ఆపరేషన్లు నిర్వహించడం
• సింథటిక్ డ్రగ్స్, ప్రికర్సర్ కెమికల్స్‌ను (precursor chemicals) నియంత్రించడం
• దర్యాప్తు, ప్రాసిక్యూషన్‌ను (prosecution) బలోపేతం చేయడం
• డ్రగ్స్ డిమాండ్‌ను, వాటి వల్ల కలిగే హానిని తగ్గించడం
• సంస్థాగత సమన్వయాన్ని (institutional coordination) మెరుగుపరచడం
• పరిపాలనాపరమైన, ఆపరేషనల్ సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయడం

‘నార్కోటిక్స్ కంట్రోల్ బ్యూరో’ (NCB) ఈ రెండు రోజుల జాతీయ సదస్సును నిర్వహించింది. ఈ సదస్సులో మొత్తం 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ఏఎన్‌టీఎఫ్ (ANTF) అధిపతులు, ప్రభుత్వ విభాగాల ప్రతినిధులు, ఇతర భాగస్వామ్య పక్షాలు (stakeholders) పాల్గొన్నారు.

యాంటీ-నార్కోటిక్స్ టాస్క్ ఫోర్స్ (ANTF) అంటే ఏమిటి?

‘యాంటీ-నార్కోటిక్స్ టాస్క్ ఫోర్స్’ (ANTF) అనేది మాదక ద్రవ్యాలకు సంబంధించిన నేరాలను నిరోధించడానికి, దర్యాప్తు చేయడానికి ఏర్పాటు చేసిన ఒక ప్రత్యేక రాష్ట్ర-స్థాయి విభాగం. దీని ప్రధాన బాధ్యతలు కింది విధంగా ఉంటాయి:

• డ్రగ్స్ అక్రమ రవాణా నెట్‌వర్క్‌లను గుర్తించడం
• నిఘా-ఆధారిత ఆపరేషన్లు నిర్వహించడం
• సింథటిక్ డ్రగ్స్, ప్రికర్సర్ కెమికల్స్‌ను నియంత్రించడం
• ఎన్‌సీబీ (NCB), ఇతర ఏజెన్సీలతో సమన్వయం చేసుకోవడం
• దర్యాప్తు, ప్రాసిక్యూషన్‌కు మద్దతు ఇవ్వడం
• డ్రగ్స్ వినియోగాన్ని అరికట్టేలా అవగాహన కల్పించడం

అన్ని 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఏఎన్‌టీఎఫ్‌లను (ANTFs) నోటిఫై చేశారు. అయితే, వాటి నిర్మాణం, వనరులు, బాధ్యతలు రాష్ట్రాల వారీగా వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. సంస్థాగత ఏకరూపతను (institutional uniformity) తీసుకురావడానికి ఎన్‌సీబీ (NCB) 2026 జూన్‌లో ఒక ‘ఆదర్శ రాష్ట్ర ఏఎన్‌టీఎఫ్’ (ideal State ANTF) నమూనాను రూపొందించి సర్క్యులేట్ చేసింది.

ఏడు అంచనా ప్రమాణాలు (Assessment Parameters)

ఇంటెలిజెన్స్ (నిఘా) ఆపరేషన్లు

డ్రగ్స్ సరఫరాదారులను, స్మగ్లింగ్ నెట్‌వర్క్‌లను గుర్తించడానికి సమాచారాన్ని సేకరించడం, విశ్లేషించడం, ఆ సమాచారాన్ని వినియోగించడం ఇందులో ఉంటుంది.

ప్రికర్సర్స్ (Precursors), సింథటిక్ డ్రగ్స్ నియంత్రణ

ప్రికర్సర్ కెమికల్స్ అంటే చట్టబద్ధమైన పారిశ్రామిక లేదా ఫార్మాస్యూటికల్ అవసరాలకు ఉపయోగపడే రసాయనాలు. అయితే వీటిని అక్రమంగా డ్రగ్స్ తయారు చేయడానికి కూడా వాడొచ్చు. కాబట్టి సింథటిక్ డ్రగ్స్‌ను నియంత్రించాలంటే ఈ రసాయనాల కదలికలను పర్యవేక్షించడం చాలా ముఖ్యం.

ప్రాసిక్యూషన్ (Prosecution)

ఇది దర్యాప్తు నాణ్యత, చట్టపరమైన తయారీ (legal preparation), కోర్టులలో నార్కోటిక్స్ కేసుల ఫాలో-అప్‌ను అంచనా వేస్తుంది.

డిమాండ్, హాని తగ్గింపు (Demand and Harm Reduction)

ప్రజలు మాదక ద్రవ్యాలను వినియోగించకుండా నిరోధించడమే ‘డిమాండ్ తగ్గింపు’ లక్ష్యం. మాదకద్రవ్యాల వినియోగం వల్ల కలిగే ఆరోగ్య, సామాజిక పరిణామాలను (social consequences) తగ్గించడమే ‘హాని తగ్గింపు’ లక్ష్యం.

సమన్వయం, సామర్థ్య నిర్మాణం

పోలీసు విభాగాలు, ప్రభుత్వ శాఖలు, ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ ఏజెన్సీల మధ్య సహకారాన్ని, అలాగే సిబ్బంది శిక్షణను ఇది అంచనా వేస్తుంది.

పరిశోధన, విశ్లేషణ (Research and Analysis)

డ్రగ్స్ రవాణా మార్గాలు, వినియోగ విధానాలు, మాదకద్రవ్యాలకు సంబంధించి కొత్తగా వస్తున్న ముప్పుల అధ్యయనం ఇందులో ఉంటుంది.

పరిపాలన, లాజిస్టిక్స్ (Administration and Logistics)

శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది, పరికరాలు, సాంకేతికత, ఇతర ఆపరేషనల్ సౌకర్యాల లభ్యతను ఇది పరిశీలిస్తుంది.

తెలంగాణ మాదకద్రవ్యాల నిరోధక విధానం

నిఘా ఆధారిత ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్

ఈగల్ ఫోర్స్ ప్రధానంగా నిఘా సమాచారాన్ని సేకరించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది. డ్రగ్స్ సరఫరాదారులు, రవాణా నెట్‌వర్క్‌లపై సమన్వయంతో ఆపరేషన్లు నిర్వహిస్తుంది.

ప్రాసిక్యూషన్ (Prosecution) మద్దతు

కింది వాటికి సంబంధించి తెలంగాణ ప్రత్యేక యంత్రాంగాలను ఏర్పాటు చేసింది:

• నార్కోటిక్స్ కేసుల న్యాయపరమైన పరిశీలన
• జ్యుడీషియల్ విశ్లేషణ (Judicial analysis)
• సాక్షుల రక్షణ (Witness protection)
• ప్రాసిక్యూటర్లకు సహాయం

ఈ యంత్రాంగాలు సాక్ష్యాల నాణ్యతను పెంచగలవు, విధానపరమైన లోపాలను తగ్గించగలవు. అలాగే ట్రయల్ (విచారణ) సమయంలో కేసులను బలోపేతం చేయగలవు.

పరిపాలనాపరమైన పర్యవేక్షణ

• తెలంగాణ డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ (DGP) సి.వి. ఆనంద్ ఈగల్ ఫోర్స్ పనితీరును క్రమం తప్పకుండా సమీక్షిస్తారు.
• డ్రగ్స్ అక్రమ రవాణా, వినియోగంపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని జిల్లా ఎస్పీలు (Superintendents of Police), ఇతర యూనిట్ అధికారులకు ఆదేశాలు ఇచ్చారు.

సంస్థాగత సమన్వయం

ఈగల్ ఫోర్స్, జిల్లా పోలీసు విభాగాలు, ఇతర ప్రభుత్వ శాఖల మధ్య ఉన్న సమన్వయాన్ని ఈ జాతీయ గుర్తింపు ప్రతిబింబిస్తుంది.

జాతీయ మాదకద్రవ్యాల నిరోధక చట్రం (National Anti-Narcotics Framework)

డ్రగ్స్ అక్రమ రవాణాపై కేంద్ర ప్రభుత్వం జీరో-టోలరెన్స్ (కొంచెం కూడా సహించేది లేదు) విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది. జాతీయ వ్యూహం నాలుగు ప్రధాన స్తంభాలపై ఆధారపడి ఉంది:

• ఇంటెలిజెన్స్, ఆపరేషన్ ఆధారిత ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్
• ప్రికర్సర్స్, సింథటిక్ డ్రగ్స్ నియంత్రణ
• డిమాండ్, హాని తగ్గింపు
• సామర్థ్య నిర్మాణం, సంస్థాగత సమన్వయం

నార్కోటిక్స్ కంట్రోల్‌పై విజన్ డాక్యుమెంట్, 2026-2029

కింది వాటిని బలోపేతం చేయాలని కోరుకుంటోంది:

• స్టేట్ యాంటీ-నార్కోటిక్స్ టాస్క్ ఫోర్సెస్ (State ANTFs)
• ఫోరెన్సిక్ లాబొరేటరీలు
• నార్కోటిక్స్ కంట్రోల్ బ్యూరో
• సంస్థల మధ్య సమన్వయం
• నార్కో-కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (Narco-Coordination Centre) యంత్రాంగం

కొత్తగా వస్తున్న మాదక ద్రవ్యాల ముప్పులు

కింది ప్రధాన సవాళ్లపై ఈ సదస్సు దృష్టి సారించింది:

• వ్యవస్థీకృత డ్రగ్ కార్టెల్స్ (Organised drug cartels)
• సింథటిక్ డ్రగ్స్
• రహస్య (Clandestine) డ్రగ్ లాబొరేటరీలు
• ప్రికర్సర్ కెమికల్స్ దారి మళ్లించడం
• డార్క్‌నెట్-ఆధారిత (Darknet-based) డ్రగ్స్ రవాణా
• క్రిప్టోకరెన్సీ (Cryptocurrency) ద్వారా అక్రమ చెల్లింపులు
• అంతర్-రాష్ట్ర, అంతర్జాతీయ డ్రగ్ నెట్‌వర్క్‌లు