టేబుల్ ఆఫ్ కంటెంట్
అంశం: స్థానిక సంస్థలు (Local Bodies) | పాలన (Governance)
ప్రిలిమ్స్ కోసం:
- పంచాయితీ అడ్వాన్స్మెంట్ ఇండెక్స్ (PAI) 2.0, సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల స్థానికీకరణ (LSDGs), గ్రామ పంచాయితీ అభివృద్ధి ప్రణాళిక (GPDP), పంచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ, పనితీరు కేటగిరీలు (Performance Categories).
మెయిన్స్ కోసం:
- అట్టడుగు స్థాయి పాలన (Grassroots governance), వికేంద్రీకరణ (Decentralisation), డేటా-ఆధారిత పాలన (Data-driven governance), SDG స్థానికీకరణ, గ్రామీణాభివృద్ధి, పనితీరు-ఆధారిత మూల్యాంకనం (Performance-based evaluation), జవాబుదారీతనం (Accountability), సమ్మిళిత పాలన (Inclusive governance).
వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది?
- ‘జాతీయ పంచాయితీ రాజ్ దినోత్సవం’ (National Panchayati Raj Day) సందర్భంగా 2023-24 సంవత్సరానికి గానూ, కేంద్ర పంచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ ‘పంచాయితీ అడ్వాన్స్మెంట్ ఇండెక్స్’ (PAI) 2.0 నివేదికను విడుదల చేసింది.
- ఈ నివేదిక ‘సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలకు’ (Sustainable Development Goals – SDGs) అనుగుణంగా రూపొందించిన డేటా-ఆధారిత ఫ్రేమ్వర్క్ ద్వారా భారతదేశ వ్యాప్తంగా 2.5 లక్షలకు పైగా గ్రామ పంచాయితీల పనితీరును మూల్యాంకనం (Evaluates) చేసింది.
PAI 2.0 అంటే ఏమిటి?
- ఇది భారతదేశంలోని గ్రామ పంచాయితీలు, సాంప్రదాయ స్థానిక సంస్థల (Traditional Local Bodies) పనితీరును అంచనా వేసే మొట్టమొదటి సమగ్ర, డేటా-ఆధారిత ఫ్రేమ్వర్క్.
- ఇది దేశవ్యాప్తంగా 2.5 లక్షలకు పైగా పంచాయితీలను మూల్యాంకనం చేస్తుంది.
- సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల (LSDGs) సాధనలో సాధించిన పురోగతిని కొలవడానికి ఇది ఒక స్థానిక రిపోర్ట్ కార్డుగా (Localized report card) పనిచేస్తుంది.
- పేదరికం, ఆరోగ్యం, నీరు, మౌలిక సదుపాయాలు, పర్యావరణం, పాలన లాంటి తొమ్మిది ప్రధాన రంగాలలో ఇది 150 సూచికలు (Indicators), 230 డేటా పాయింట్లను ఉపయోగిస్తుంది.
- ఈ సూచిక ఆధారాలతో కూడిన ప్రణాళికలను (Evidence-based planning), పర్యవేక్షణను ప్రోత్సహిస్తుంది. అలాగే పంచాయితీ రాజ్ సంస్థలకు అవసరమైన ప్రోత్సాహకాలను (Incentivisation) అందిస్తుంది.
- దీనిని కేంద్ర పంచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Panchayati Raj) సిద్ధం చేసింది.
సారాంశం, ముఖ్యాంశాలు (Key Summary and Findings)
- జాతీయ స్థాయిలో భాగస్వామ్యం 97.30% కు చేరుకుంది. 33 రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో 2,59,867 పంచాయితీలు ఇందులో పాల్గొన్నాయి.
- భాగస్వామ్యం శాతం PAI 1.0 లోని 80.79% నుంచి గణనీయంగా పెరిగింది.
- పనితీరు ఆధారంగా పంచాయితీలను ఐదు కేటగిరీలుగా వర్గీకరించారు:
- అచీవర్ (Achiever) (A+)
- ఫ్రంట్ రన్నర్ (Front Runner) (A)
- పర్ఫార్మర్ (Performer) (B)
- ఆస్పిరంట్ (Aspirant) (C)
- బిగినర్ (Beginner) (D)
- 1,18,824 పంచాయితీలతో (సుమారు 45.72%) “పర్ఫార్మర్ కేటగిరీ” (గ్రేడ్ B) అతిపెద్ద సమూహంగా ఉంది.
- “పేదరిక రహిత, మెరుగైన జీవనోపాధి” (Poverty Free and Enhanced Livelihoods) థీమ్ కింద, 3,313 పంచాయితీలు అత్యధిక గ్రేడ్ (A+) సాధించాయి.
- “ఆరోగ్యవంతమైన పంచాయితీ” (Healthy Panchayat) థీమ్ కింద, 1,015 పంచాయితీలు అత్యధిక గ్రేడ్ (A+) సాధించాయి.
- పనితీరుపై మరింత మెరుగ్గా దృష్టి పెట్టడానికి, వెర్షన్ 1.0 లో 516గా ఉన్న సూచికల (Indicators) సంఖ్యను వెర్షన్ 2.0 లో 150 కి తగ్గించారు.
- ఈ సర్వేలో పశ్చిమ బెంగాల్ (West Bengal) పాల్గొనలేదు. ఢిల్లీ, చండీగఢ్లలో గ్రామ పంచాయితీలు లేనందున వాటిని మినహాయించారు.
ర్యాంకింగ్లో ముఖ్యమైన అంశాలు (Key Ranking Highlights)
- అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచిన రాష్ట్రంగా త్రిపుర నిలిచింది. దానిలో దాదాపు 80% పంచాయితీలు “ఫ్రంట్ రన్నర్” కేటగిరీలో నిలిచాయి.
- మొత్తంగా చూస్తే, దేశంలో ఏ గ్రామ పంచాయితీ కూడా (90, అంతకంటే ఎక్కువ స్కోరుతో) “అచీవర్” (A+) కేటగిరీని సాధించలేదు.
- ఉత్తరప్రదేశ్కు చెందిన 57,678 గ్రామ పంచాయితీలన్నీ డేటాను సమర్పించాయి. ఇది అత్యధిక భాగస్వామ్యాన్ని నమోదు చేసింది.
- జీవనోపాధి, ఆరోగ్యం థీమ్లలో (Themes) చాలా పంచాయితీలు విడిగా (Individually) మంచి పనితీరు కనబరిచాయి.
విజయగాథ: ముందున్న పంచాయితీలు (The Success Story: Leading Panchayats)
- ఆధారాలతో కూడిన ప్రణాళిక (Evidence-based planning), లక్షిత అభివృద్ధి జోక్యాల కోసం మెరుగైన పనితీరు కనబరుస్తున్న పంచాయితీలు PAI స్కోర్లను ఉపయోగిస్తున్నాయి.
- అగ్రస్థానంలో నిలిచిన (Top-performing) పంచాయితీలు, మిగతావి వాటిని చూసి నేర్చుకునే విధంగా (Peer-to-peer learning) డెవలప్మెంట్ హబ్లుగా మారుతున్నాయి.
- గ్రామ సభ ధృవీకరణను (Validation) తప్పనిసరి చేయడం వల్ల పారదర్శకత (Transparency), పౌరుల భాగస్వామ్యం (Citizen participation) మెరుగుపడింది.
- రియల్-టైమ్ డ్యాష్బోర్డులు, ఆటోమేటిక్ డేటా ఇంటిగ్రేషన్ (Automatic data integration) ను ఉపయోగించడం వల్ల డేటా కచ్చితత్వం (Data accuracy) పెరిగింది. నివేదికల (Reporting) భారం కూడా తగ్గింది.
పంచాయితీలను పీడిస్తున్న సవాళ్లు (Challenges Plaguing Panchayats)
- ప్రాంతీయ అసమానత (Regional Imbalance): బీహార్ లాంటి రాష్ట్రాల్లో చాలా పంచాయితీలు కింది స్థాయి కేటగిరీల్లో ఉన్నాయి. కొన్ని రాష్ట్రాలు మెరుగైన పనితీరు చూపుతున్నాయి.
- సాంకేతిక అడ్డంకులు (Technological Barriers): మారుమూల ప్రాంతాలలోని (Remote regions) అనేక పంచాయితీలకు డిజిటల్ పరిజ్ఞానం లేకపోవడం వల్ల డేటా రిపోర్టింగ్ కష్టంగా మారుతోంది.
- మౌలిక సదుపాయాల లోటు (Infrastructure Deficits): అనేక రాష్ట్రాల్లో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి అవసరమైన నిధులు లేకపోవడం పనితీరును ప్రభావితం చేస్తోంది.
- సామాజిక న్యాయంలో అంతరాలు (Social Justice Gaps): ఆర్థిక సూచికలతో పోలిస్తే, సామాజిక న్యాయం (Social justice), సంక్షేమ (Welfare) సూచికల్లో పురోగతి తక్కువగానే ఉంది.
- వనరులపై ఆధారపడటం (Resource Dependency): చాలా పంచాయితీలకు సొంత ఆదాయ వనరులు (Revenue sources) లేకపోవడంతో రాష్ట్ర నిధులపై (State funding) ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నాయి.
PAI 2.0 ప్రాముఖ్యత
- డేటా ఆధారిత పాలనను (Data-driven governance), పనితీరును నిష్పాక్షికంగా కొలవడాన్ని (Objective performance measurement) ప్రోత్సహిస్తుంది.
- అట్టడుగు ప్రజాస్వామ్యాన్ని (Grassroots democracy), జవాబుదారీతనాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది.
- సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల స్థానికీకరణను సులభతరం చేస్తుంది.
- ప్రభుత్వాల లక్షిత జోక్యాలకు (Targeted interventions) విధాన సాధనంగా (Policy tool) పనిచేస్తుంది.
- పోటీ సమాఖ్య విధానం (Competitive federalism), పనితీరు ఆధారిత పాలనను ప్రోత్సహిస్తుంది.
పంచాయితీ రాజ్ – రాజ్యాంగపరమైన అంశాలు (Panchayati Raj – Constitutional Basis)
- 1993 ఏప్రిల్ 24 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 1992 ద్వారా పంచాయితీ రాజ్ వ్యవస్థకు రాజ్యాంగ హోదా (Constitutional status) కల్పించారు.
- ఇది రాజ్యాంగంలో పార్ట్ IX (ఆర్టికల్స్ 243 నుంచి 243O) ను, అలాగే 29 సబ్జెక్టులతో కూడిన 11వ షెడ్యూల్ను చేర్చింది.
- ఆదేశిక సూత్రాల్లోని (Directive Principles of State Policy) ఆర్టికల్ 40 ప్రకారం గ్రామ పంచాయితీలను ఏర్పాటు చేయాలని రాజ్యాంగం రాష్ట్రాలను ఆదేశిస్తుంది.
- ఈ వ్యవస్థ గ్రామ స్థాయిలో గ్రామ పంచాయితీ, మధ్యంతర స్థాయిలో (Intermediate level) పంచాయితీ సమితి, జిల్లా స్థాయిలో జిల్లా పరిషత్ అనే మూడంచెల వ్యవస్థను అనుసరిస్తుంది.
- నమోదిత ఓటర్లందరితో (Registered voters) కూడిన గ్రామ సభ (Gram Sabha) ఈ వ్యవస్థకు పునాది (Foundation).
- ఎన్నికలను రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం (State Election Commission) నిర్వహిస్తుంది.
- షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SC), షెడ్యూల్డ్ తెగలకు (ST) సీట్లు రిజర్వ్ చేశారు. అలాగే కనీసం మూడింట ఒక వంతు స్థానాలను (1/3) మహిళలకు రిజర్వ్ చేశారు.
- పంచాయితీల పదవీకాలం 5 ఏళ్లు ఉంటుంది.
- వీటికి ఆర్థిక వనరులు స్థానిక పన్నులు, గ్రాంట్లు, ప్రభుత్వ పథకాల నుంచి వస్తాయి.
- రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘం (State Finance Commission) ప్రతి ఐదేళ్లకోసారి పంచాయితీ నిధులను సమీక్షిస్తుంది.
ముందున్న మార్గం (Way Forward)
- తక్కువ పనితీరు కనబరుస్తున్న పంచాయితీలకు లక్షిత ఆర్థిక వనరులను కేటాయించడానికి PAI స్కోర్లను ఉపయోగించాలి.
- పంచాయితీ ప్రతినిధుల సామర్థ్యాన్ని (Capacity building), శిక్షణను బలోపేతం చేయాలి.
- డిజిటల్ పాలన సాధనాలను (Digital governance tools) విస్తరించాలి. డేటా వ్యవస్థలను మెరుగుపరచాలి.
- ప్రోత్సాహకాలు (Incentives), అవార్డులను PAI పనితీరుతో అనుసంధానం చేయాలి.
- ఈ వ్యవస్థకు మరింత సులభంగా అనుసంధానమయ్యేలా స్థానిక భాషా ఇంటర్ఫేస్లను (Vernacular interfaces) ప్రోత్సహించాలి.
- మెరుగైన విధానపరమైన ఫలితాల కోసం, కేంద్ర పథకాలను PAI సూచికలతో అనుసంధానించాలి.
ముగింపు
భారతదేశ అట్టడుగు స్థాయిలో డేటా ఆధారిత, జవాబుదారీ పాలన దిశగా ‘పంచాయితీ అడ్వాన్స్మెంట్ ఇండెక్స్ 2.0’ (PAI 2.0) ఒక ప్రధాన ముందడుగు. పంచాయితీ పనితీరును సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలతో (SDGs) అనుసంధానించడం ద్వారా, ఇది సమ్మిళిత గ్రామీణాభివృద్ధికి (Inclusive rural development) ఒక నిర్మాణాత్మక మార్గాన్ని సృష్టిస్తుంది. అయితే, సాధికారత కలిగిన (Empowered) స్థానిక స్వపరిపాలనా దార్శనికతను పూర్తిగా సాకారం చేసుకోవాలంటే, ప్రాంతీయ అసమానతలను (Regional disparities), సామర్థ్య లోపాలను (Capacity gaps), వనరుల కొరతను (Resource constraints) పరిష్కరించడం అత్యవసరం.
బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (CARE MCQs)
ప్రశ్న 1: భారతదేశంలోని పంచాయితీ రాజ్ వ్యవస్థకు (Panchayati Raj system) సంబంధించి ఈ కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
- పంచాయితీ రాజ్ వ్యవస్థను తొలిసారిగా బల్వంత్ రాయ్ మెహతా కమిటీ (1957) సిఫార్సు చేసింది.
- గ్రామ, మధ్యంతర (బ్లాక్), జిల్లా స్థాయిలతో కూడిన మూడంచెల వ్యవస్థగా (Three-tier system) దీనిని ఏర్పాటు చేశారు.
- 1992లో చేసిన 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, ప్రతి గ్రామంలో గ్రామ సభను (Gram Sabha) ఏర్పాటు చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
- పంచాయితీ రాజ్ సంస్థలు యూనియన్ ఫైనాన్స్ కమిషన్ (Union Finance Commission – కేంద్ర ఆర్థిక సంఘం) నుంచి నేరుగా నిధులను పొందుతాయి.
పైన ఇచ్చిన వాక్యాల్లో ఏవి సరైనవి?
(a) 1, 2, 3 మాత్రమే
(b) 2, 3, 4 మాత్రమే
(c) 1, 3, 4 మాత్రమే
(d) పైవన్నీ
జవాబు: (a)
వివరణ:
- వాక్యం 1 సరైనది: ప్రజాస్వామ్య వికేంద్రీకరణను (Democratic decentralization) ప్రోత్సహించడానికి పంచాయితీ రాజ్ సంస్థల ఏర్పాటును బల్వంత్ రాయ్ మెహతా కమిటీ (1957) సిఫార్సు చేసింది.
- వాక్యం 2 సరైనది: ఈ వ్యవస్థను మూడంచెలుగా నిర్మించారు —
- గ్రామ పంచాయితీ (గ్రామ స్థాయి)
- పంచాయితీ సమితి (బ్లాక్/మధ్యంతర స్థాయి)
- జిల్లా పరిషత్ (జిల్లా స్థాయి).
- వాక్యం 3 సరైనది: గ్రామీణ స్వపరిపాలనకు (Rural self-governance) పునాదిగా.. గ్రామంలోని నమోదిత ఓటర్లందరితో (Registered voters) కలిపి గ్రామ సభ ఉండాలని 73వ సవరణ తప్పనిసరి చేసింది.
- వాక్యం 4 తప్పు: PRIs నేరుగా యూనియన్ ఫైనాన్స్ కమిషన్ నుంచి నిధులను పొందవు. కేంద్ర, రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘాల సిఫార్సుల ఆధారంగా ఆ నిధులు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ద్వారా (Devolved) పంపిణీ అవుతాయి.
ప్రశ్న 2: ఆదేశిక సూత్రాలలో (Directive Principles of State Policy – DPSP) ఉన్న ఏ ఆర్టికల్ (Article).. గ్రామ పంచాయితీలను నిర్వహించాలని, అవి స్వయం-ప్రభుత్వ (Self-government) యూనిట్లుగా పనిచేయడానికి అవసరమైన అధికారాలను ఇవ్వాలని రాష్ట్రాన్ని నిర్దేశిస్తుంది?
(a) ఆర్టికల్ 40
(b) ఆర్టికల్ 42
(c) ఆర్టికల్ 43
(d) ఆర్టికల్ 44
జవాబు: (a)
వివరణ:
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 40, గ్రామ పంచాయితీలను నిర్వహించాలని, అవి స్వపరిపాలనా విభాగాలుగా పనిచేయడానికి అవసరమైన అధికారాలను రాష్ట్రం కల్పించాలని సూచిస్తుంది.
ప్రశ్న 3: పంచాయితీ రాజ్ సంస్థల (PRIs) గురించి ఈ కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
- 1992లో చేసిన 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ద్వారా పంచాయితీ రాజ్ సంస్థలకు (PRIs) రాజ్యాంగ హోదా (Constitutional status) కల్పించారు.
- జనాభాతో సంబంధం లేకుండా అన్ని రాష్ట్రాలకు మూడంచెల వ్యవస్థ (Three-tier system) తప్పనిసరి.
- గ్రామంలోని నమోదిత ఓటర్లందరూ (All registered voters) గ్రామ సభలో సభ్యులుగా ఉంటారు.
- పంచాయితీ రాజ్ సంస్థలలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SC), షెడ్యూల్డ్ తెగలకు (ST) వారి జనాభా నిష్పత్తికి (Proportion) అనుగుణంగా సీట్లను రిజర్వ్ చేస్తారు.
పైన ఇచ్చిన వాక్యాల్లో ఏవి సరైనవి?
(a) 1, 2, 3 మాత్రమే
(b) 2, 3, 4 మాత్రమే
(c) 1, 3, 4 మాత్రమే
(d) పైవన్నీ
జవాబు: (c)
వివరణ:
- వాక్యం 1 సరైనది: 73వ సవరణ (1992) PRIs కి రాజ్యాంగ హోదాను కల్పించింది.
- వాక్యం 2 తప్పు: 20 లక్షల కంటే తక్కువ జనాభా ఉన్న రాష్ట్రాలకు మూడంచెల వ్యవస్థ తప్పనిసరి కాదు. ఆ రాష్ట్రాల్లో రెండంచెల వ్యవస్థ (Two-tier system) ఉండవచ్చు.
- వాక్యం 3 సరైనది: గ్రామంలోని నమోదైన ఓటర్లందరూ గ్రామ సభలో ఉంటారు. ఇది ప్రాథమిక చర్చా వేదికగా (Deliberative body) వ్యవహరిస్తుంది.
- వాక్యం 4 సరైనది: ఒక ప్రాంతంలోని జనాభా నిష్పత్తికి అనుగుణంగా పంచాయితీలలో ఎస్సీ (SC), ఎస్టీ (ST) లకు రిజర్వేషన్ కల్పించారు.
ప్రశ్న 4: భారతదేశంలోని పంచాయితీ రాజ్ సంస్థలు ఎదుర్కొంటున్న ఈ కింది సవాళ్లను పరిశీలించండి:
- తగినంత ఆర్థిక వనరులు లేకపోవడం (Inadequate financial resources).
- స్థానిక స్థాయిలో రాజకీయ జోక్యం (Political interference).
- ఎన్నికైన ప్రతినిధులకు వృత్తిపరమైన శిక్షణ (Professional training) లేకపోవడం.
- విధులు (Functions), నిధులు (Funds), అధికారుల (Functionaries) బదిలీ తగినంతగా జరగకపోవడం.
పైన ఇచ్చిన సవాళ్లలో ఎన్ని సరైనవి?
(a) ఒకటి మాత్రమే
(b) రెండు మాత్రమే
(c) మూడు మాత్రమే
(d) నాలుగూ
జవాబు: (d)
వివరణ:
పైన పేర్కొన్న అన్ని అంశాలూ పంచాయితీ రాజ్ సంస్థల సమర్థవంతమైన పనితీరును ప్రభావితం చేస్తున్న బాగా తెలిసిన నిర్మాణాత్మక సవాళ్లే (Structural challenges).
- పరిమిత ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తి (Financial autonomy).
- రాజకీయ జోక్యం (ఎంపీలు/ఎమ్మెల్యేలు, స్థానిక నాయకులు).
- ప్రతినిధుల సామర్థ్యంలో లోపాలు (Capacity gaps).
- 3F ల (విధులు, నిధులు, అధికారులు) అసంపూర్ణమైన బదిలీ (Devolution).
ప్రశ్న 5: పంచాయితీల అధికారాలు, విధులకు సంబంధించి ఈ కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
- ఆర్థిక అభివృద్ధి, సామాజిక న్యాయం (Social justice) కోసం ప్రణాళికలను సిద్ధం చేసే బాధ్యత పంచాయితీలది.
- ఆరోగ్యం, విద్య వంటి రంగాల్లో మౌలిక సదుపాయాల కల్పన (Infrastructure creation) కేవలం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల బాధ్యత మాత్రమే.
- రాష్ట్ర చట్టాలు (State laws) కేటాయించిన విధంగా పన్నులు, సుంకాలు, టోల్, ఫీజులను విధించడానికి, వసూలు చేయడానికి పంచాయితీలకు అధికారం ఉంది.
- వ్యవసాయం, పశుసంవర్ధక శాఖలకు (Animal husbandry) సంబంధించిన పథకాల అమలు పంచాయితీల పరిధిలోకి వస్తుంది.
పైన ఇచ్చిన వాక్యాల్లో ఏవి సరైనవి?
(a) 1, 3 మాత్రమే
(b) 2, 4 మాత్రమే
(c) 1, 3, 4 మాత్రమే
(d) పైవన్నీ
జవాబు: (c)
వివరణ:
- వాక్యం 1 సరైనది: 73వ రాజ్యాంగ సవరణ ప్రకారం ఆర్థిక అభివృద్ధి, సామాజిక న్యాయం కోసం ప్రణాళికలను సిద్ధం చేయాలని పంచాయితీలను ఆదేశించారు.
- వాక్యం 2 తప్పు: 11వ షెడ్యూల్ ప్రకారం, మౌలిక సదుపాయాల (ఆరోగ్యం, విద్య, పారిశుద్ధ్యం మొదలైనవి) కల్పనలో పంచాయితీలు కూడా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి.
- వాక్యం 3 సరైనది: రాష్ట్ర చట్టాలకు లోబడి స్థానిక పన్నులు విధించడానికి, వసూలు చేయడానికి వాటికి అధికారం ఉంది.
- వాక్యం 4 సరైనది: వ్యవసాయం, నీటిపారుదల, పశుసంవర్ధక శాఖలు వంటి రంగాలు పంచాయితీల విధుల కిందకే వస్తాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న 1: PAI 2.0 అంటే ఏమిటి?
జవాబు: ఇది గ్రామ పంచాయితీల పనితీరును మూల్యాంకనం (Evaluates) చేయడానికి సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల ఆధారిత (SDG-based) సూచికలను (Indicators) ఉపయోగించే ఒక జాతీయ సూచిక (National index).
ప్రశ్న 2: PAI 2.0 ను ఏ మంత్రిత్వ శాఖ తయారు చేస్తుంది?
జవాబు: దీనిని కేంద్ర పంచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Panchayati Raj) తయారు చేస్తుంది.
ప్రశ్న 3: PAI 2.0 ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?
జవాబు: ఇది డేటా ఆధారిత ప్రణాళికలను (Data-driven planning), జవాబుదారీతనాన్ని (Accountability), అలాగే మెరుగైన గ్రామీణ పాలనను (Rural governance) ప్రోత్సహిస్తుంది.
ప్రశ్న 4: PAI ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
జవాబు: ఇది పంచాయితీల పనితీరును అంచనా వేయడానికి సహాయపడుతుంది. అలాగే గ్రామీణాభివృద్ధికి సంబంధించిన విధానపరమైన నిర్ణయాలకు (Policy decisions) ఇది మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది.
ప్రశ్న 5: PAI అనేది సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలతో (SDGs) ఎలా అనుసంధానం చేయబడింది?
జవాబు: ఇది స్థానికీకరణ (Localization) ద్వారా, పంచాయితీ స్థాయిలోని పనితీరును.. సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలకు సంబంధించిన సూచికలతో (Indicators) కలుపుతుంది.
మూలం: పీఐబీ (PIB)
