భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ (Bharat Future City): తెలంగాణ గ్లోబల్-స్టాండర్డ్ అర్బన్, ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ప్లాన్

వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది? (Why in News?)

తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి అధికారులకు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేశారు. రాబోయే భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ (Bharat Future City) డిజైన్, సదుపాయాలు ప్రపంచ స్థాయి ప్రమాణాలతో ఉండేలా చూడాలని ఆయన సూచించారు.

అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన నగరాలను జాగ్రత్తగా అధ్యయనం చేయాలని ముఖ్యమంత్రి తెలిపారు. ఆ తర్వాత ఈ నగరాన్ని నెట్ జీరో సిటీగా (Net Zero city) ప్లాన్ చేయాలని చెప్పారు. పరిశ్రమలు, ఇతర సదుపాయాలకు భూమిని కేటాయించడానికి ముందే ప్రధాన మౌలిక సదుపాయాలకు (Trunk infrastructure) ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని అధికారులను ఆదేశించారు.

భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ గురించి (About Bharat Future City)

తెలంగాణలో ఒక ప్రధాన పట్టణ, పారిశ్రామిక, సాంకేతిక వృద్ధి కేంద్రంగా (Growth hub) భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీని ప్రభుత్వం ప్లాన్ చేస్తోంది. ఇది తెలంగాణ రైజింగ్ 2047 (Telangana Rising 2047) కింద రాష్ట్ర దీర్ఘకాలిక అభివృద్ధి దృష్టితో (Long-term development vision) ముడిపడి ఉంది.

ప్రపంచ స్థాయి కంపెనీలను ఆకర్షించడం, ఆధునిక మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన లక్ష్యం. స్వచ్ఛమైన పట్టణ అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడం, హైదరాబాద్ ప్రధాన నగరం వెలుపల కొత్త ఉపాధి కేంద్రాలను సృష్టించాలని ఇది లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ప్రధాన ప్రతిపాదనలు (Major Proposals)

• భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీని ప్రపంచ స్థాయి డిజైన్, సదుపాయాలతో అభివృద్ధి చేస్తారు.
• ఈ నగరం నెట్ జీరో సూత్రాలను పాటిస్తుంది.
• భూ కేటాయింపులకు ముందే ప్రధాన మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేస్తారు.
• భూమిని పొందిన పరిశ్రమలు కేటాయింపు జరిగిన వెంటనే నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాలి.
• ఆసక్తి ఉన్న పరిశ్రమలకు అధికారులు నిర్ణీత సమయంలో శంకుస్థాపనలు పూర్తి చేయాలి.
• ఫ్యూచర్ సిటీలో 500 ఎకరాలను ప్రజాప్రతినిధులు, సివిల్ సర్వీసెస్ అధికారులు, జర్నలిస్టుల కోసం కేటాయించాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
• పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి గుజరాత్, తమిళనాడు నమూనాలను (Models) అధ్యయనం చేయాలని ప్రభుత్వం అధికారులను కోరింది.
• కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన హెల్త్ క్లస్టర్ లేదా ప్రాంతీయ వైద్య కేంద్రాన్ని (Regional medical hub) భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ కోసం సాధించడానికి తెలంగాణ ప్రయత్నిస్తుంది.

ఇన్వెస్ట్ తెలంగాణ (Invest Telangana)

ఇన్వెస్ట్ తెలంగాణ పేరుతో ఒక ప్రత్యేక పెట్టుబడుల ప్రోత్సాహక సంస్థను (Investment promotion agency) ఏర్పాటు చేయాలని ముఖ్యమంత్రి అధికారులను ఆదేశించారు.

దీని ప్రతిపాదిత విధులలో ఇవి ఉన్నాయి:

• దేశీయ, ప్రపంచ పెట్టుబడిదారులను ఆకర్షించడం.
• ఆకర్షణీయమైన లోగో, వెబ్‌సైట్‌ను సిద్ధం చేయడం.
• పెట్టుబడుల ప్రోత్సాహం కోసం ఒక ప్రత్యేక విభాగంగా పనిచేయడం.
• పెట్టుబడిదారులకు పూర్తిస్థాయిలో (End-to-end) మద్దతు అందించడం.
• అనుమతులను వేగవంతం చేయడానికి ఒక పరిపాలనా నిర్మాణాన్ని (Governance structure) సృష్టించడం.
• ఇంధనం, ఆర్థిక, ఐటీ, పరిశ్రమల వంటి విభాగాల అధికారులను ఇందులో భాగస్వాములను చేయడం.

ఫ్యూచర్ సిటీలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి ఆసక్తి చూపే సంస్థలకు మద్దతుగా ప్రభుత్వం ఎస్కార్ట్ ఆఫీసర్ (Escort officer) వ్యవస్థను ప్రవేశపెడుతుంది. ఈ పాత్ర కోసం గ్రూప్-I (Group-I) స్థాయికి తగ్గని అధికారులను నామినేట్ చేసే అవకాశం ఉంది.

జీసీసీలు, డేటా సిటీపై దృష్టి (GCCs and Data City Push)

హైదరాబాద్ ప్రధాన పట్టణ ప్రాంతం వెలుపల గ్లోబల్ క్యాపబిలిటీ సెంటర్‌లను (Global Capability Centres – GCCs) ప్రోత్సహించాలని తెలంగాణ యోచిస్తోంది.

ముఖ్యమైన ప్రతిపాదనలు:

• ద్వితీయ శ్రేణి నగరాల్లో (Tier-II cities) జీసీసీలను ప్రోత్సహించే విధానం.
• కరీంనగర్, వరంగల్, విజయవాడ వైపు వెళ్లే రహదారుల సమీపంలో భూములను గుర్తించడం.
• ఉత్తర, తూర్పు గ్రోత్ కారిడార్ల (Growth corridors) వెంబడి ఔటర్ రింగ్ రోడ్ (Outer Ring Road) వెలుపల ఉన్న ప్రాంతాలను అభివృద్ధి చేయడం.
• 1,500 ఎకరాల్లో డేటా సిటీని (Data City) ఏర్పాటు చేయడం.
• డేటా సిటీ అవసరాల కోసం మురుగునీటి శుద్ధి కర్మాగారాల (Sewage treatment plants – STPs) నుండి శుద్ధి చేసిన నీటిని ఉపయోగించడం.

పెట్టుబడులను వికేంద్రీకరించడం (Decentralise), సమతుల్య ప్రాంతీయ అభివృద్ధిని (Balanced regional development) ప్రోత్సహించడం ఈ విధానం లక్ష్యం.

సుస్థిర, ప్రపంచ స్థాయి ప్రణాళిక (Sustainable and Global-Standard Planning)

సుస్థిరత (Sustainability) అనే ప్రధాన సూత్రంతో అధికారులు ఫ్యూచర్ సిటీని ప్లాన్ చేస్తారు.

ముఖ్యమైన అంశాలు ఇవి:

• నెట్ జీరో (Net Zero) అర్బన్ డిజైన్.
• ప్రపంచ స్థాయి ఇంజనీరింగ్, మౌలిక సదుపాయాలు.
• పారిశ్రామిక కేటాయింపులకు ముందే ప్రధాన మౌలిక సదుపాయాల కల్పన.
• ఎస్టీపీల (STPs) నుండి శుద్ధి చేసిన నీటిని ఉపయోగించడం.
• డేటా ఆధారిత మౌలిక సదుపాయాల ప్రణాళిక.
• కృత్రిమ మేధస్సు (AI), డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల్లో అత్యుత్తమ ప్రపంచ విధానాలను అధ్యయనం చేయడం.
• భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ లోపల ఏఐ సిటీకి (AI City) సంబంధించిన సదుపాయాల అభివృద్ధి.

ప్రణాళిక లేని వృద్ధిని నివారించడం, భవిష్యత్తు అవసరాలకు సరిపోయే పట్టణ పర్యావరణ వ్యవస్థను (Urban ecosystem) నిర్మించడం దీని ఉద్దేశం.

హెల్త్ క్లస్టర్, సామాజిక మౌలిక సదుపాయాలు (Health Cluster and Social Infrastructure)

• భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీకి హెల్త్ క్లస్టర్‌ను మంజూరు చేయించుకోవడానికి కృషి చేయాలని ముఖ్యమంత్రి అధికారులను ఆదేశించారు.
• తెలంగాణకు హెల్త్ క్లస్టర్ కేటాయింపు కోసం అవసరమైతే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రధానమంత్రిని సంప్రదించవచ్చు. కేంద్ర బడ్జెట్‌లో ప్రాంతీయ వైద్య కేంద్రాలను ప్రకటించినందున ఈ ప్రతిపాదన ముఖ్యమైనది. వాటిలో ఒకటి ఫ్యూచర్ సిటీలో ఉండాలని తెలంగాణ కోరుకుంటోంది.
• హెల్త్ క్లస్టర్ వైద్య సంస్థలు, ఆసుపత్రులు, మెడ్-టెక్ సంస్థలు (Med-tech firms), పరిశోధనా కేంద్రాలకు మద్దతు ఇస్తుంది. ఇది కొత్త ఉపాధి అవకాశాలను కూడా సృష్టిస్తుంది.

బుల్లెట్ రైలు, అనుసంధానం (Bullet Train and Connectivity)

• రాష్ట్రానికి మంజూరైన ప్రతిపాదిత బుల్లెట్ రైలు ప్రాజెక్ట్ (Bullet train project) కోసం భూసేకరణ పనులను ప్రారంభించాలని ప్రభుత్వం అధికారులను ఆదేశించింది.
• భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ విజయంలో అనుసంధానం (Connectivity) కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. రోడ్డు, రైలు, డేటా, డిజిటల్ నెట్‌వర్క్‌లు పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో సహాయపడతాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
• ప్రైవేట్ ఇంటర్నెట్ ఆపరేటర్లపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి ప్రభుత్వం ఒక నిర్ణయం తీసుకుంది. నిర్ణీత గడువులోగా అన్ని ప్రభుత్వ కార్యాలయాలను టి-ఫైబర్ (T-Fiber) నెట్‌వర్క్‌కు అనుసంధానించాలని ముఖ్యమంత్రి అధికారులను ఆదేశించారు.

సవాళ్లు (Challenges)

• భారీ ఎత్తున భూసేకరణ చేయడం వల్ల జాప్యం జరగవచ్చు. అలాగే అధికారులు స్థానికుల ఆందోళనలను ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు.
• ప్రపంచ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాలకు అధిక పెట్టుబడి అవసరం.
• నెట్ జీరో ప్రణాళికకు బలమైన సాంకేతిక సామర్థ్యం, పర్యవేక్షణ అవసరం.
• భూ కేటాయింపు తర్వాత వెంటనే నిర్మాణాలు చేపట్టాలంటే కఠినమైన అమలు అవసరం.
• హైదరాబాద్ వెలుపల జీసీసీలను ఏర్పాటు చేయాలంటే నైపుణ్యం ఉన్న ప్రతిభ, పట్టణ వసతులు అవసరం.
• డేటా సిటీకి నమ్మకమైన విద్యుత్, నీరు, కూలింగ్ సిస్టమ్స్ (Cooling systems), సైబర్ భద్రత (Cyber security) అవసరం.
• అనేక ప్రభుత్వ విభాగాల మధ్య సమన్వయం సాధించడం కష్టం కావచ్చు.
• పెట్టుబడుల ప్రోత్సాహం అనేది కేవలం ప్రచారానికి పరిమితం కాకుండా చూసుకోవాలి.

భవిష్యత్తు కార్యాచరణ (Way Forward)

• అత్యుత్తమ ప్రపంచ విధానాల (Global best practices) ఆధారంగా వివరణాత్మక మాస్టర్ ప్లాన్‌ను (Master plan) సిద్ధం చేయాలి.
• పారిశ్రామిక భూములను కేటాయించే ముందే ప్రధాన మౌలిక సదుపాయాలను పూర్తి చేయాలి.
• పారదర్శకమైన భూ కేటాయింపులు జరిగేలా చూడాలి. నిబంధనలను కఠినంగా అమలు చేయాలి.
• ఇన్వెస్ట్ తెలంగాణను వృత్తిపరమైన, పెట్టుబడిదారులకు అనుకూలమైన సంస్థగా మార్చాలి.
• జీసీసీ, డేటా సిటీ అభివృద్ధిని నైపుణ్యాభివృద్ధి (Skilling), సర్టిఫికేషన్ కార్యక్రమాలతో అనుసంధానించాలి.
• రవాణా, గృహ, విద్య, ఆరోగ్య సదుపాయాలతో ద్వితీయ శ్రేణి నగరాలను (Tier-II cities) ప్రోత్సహించాలి.
• శుద్ధి చేసిన నీటి వినియోగాన్ని, పునరుత్పాదక శక్తి (Renewable energy) అనుసంధానాన్ని నిర్ధారించాలి.
• డిజిటల్ పరిపాలన (Digital governance), అనుసంధానాన్ని బలోపేతం చేయడానికి టి-ఫైబర్‌ను (T-Fiber) ఉపయోగించాలి.
• స్పష్టమైన గడువులు, జవాబుదారీతనం ద్వారా ప్రాజెక్ట్ పురోగతిని పర్యవేక్షించాలి.

ముగింపు (Conclusion)

భవిష్యత్తు అవసరాలకు తగిన పట్టణ, పారిశ్రామిక కేంద్రాన్ని (Industrial hub) సృష్టించడానికి తెలంగాణ చేస్తున్న ప్రయత్నానికి భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ అద్దం పడుతుంది. ప్రపంచ ప్రమాణాలు, నెట్ జీరో డిజైన్, జీసీసీలు, డేటా సిటీ, హెల్త్ క్లస్టర్, పెట్టుబడుల ప్రోత్సాహంపై ఇది దృష్టి పెడుతుంది. ఇది ప్రాంతీయ అభివృద్ధికి, ఉపాధి కల్పనకు మద్దతు ఇస్తుంది.

అయితే, ఈ ప్రాజెక్ట్ విజయం సకాలంలో మౌలిక సదుపాయాల కల్పన, పారదర్శక పరిపాలన, పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసం, పర్యావరణ సుస్థిరత (Environmental sustainability), విభాగాల మధ్య సమర్థవంతమైన సమన్వయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. దీనిని జాగ్రత్తగా అమలు చేస్తే, తెలంగాణ రైజింగ్ 2047కి భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ ఒక ముఖ్యమైన మూలస్తంభంగా మారుతుంది.