ఆంధ్రప్రదేశ్ డీప్-టెక్ స్కిల్లింగ్ (Deep-Tech Skilling) చొరవ: భవిష్యత్తుకు సిద్ధమైన శ్రామిక శక్తిని నిర్మించడం

వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది?

ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఎన్.చంద్రబాబు నాయుడు ఐబీఎం స్కిల్స్‌బిల్డ్ (IBM SkillsBuild), ఏపీఎస్‌సీహెచ్ఈ (APSCHE), ఏపీఎస్‌ఎస్‌డీసీ (APSSDC), అమరావతి క్వాంటం వ్యాలీ సహకారంతో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా డీప్-టెక్ స్కిల్లింగ్ (Deep-tech skilling) చొరవను ప్రకటించారు. 2026–27లో 2 లక్షల మంది అభ్యాసకులకు (Learners), ఆ తర్వాత ఐదేళ్లలో 10 లక్షల మంది అభ్యాసకులకు శిక్షణ ఇవ్వాలని ఈ చొరవ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. డిజిటల్ లెర్నింగ్, పరిశ్రమల అనుసంధాన శిక్షణ (Industry-linked training), ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన ధృవపత్రాల (Globally recognised credentials) ద్వారా ఈ శిక్షణ ఇస్తారు.

చొరవలోని ప్రధాన అంశాలు (Major Features)

ఈ చొరవ ప్రధానంగా ఈ కింది అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతిక రంగాలపై (Emerging technology areas) దృష్టి పెడుతుంది:

• క్వాంటం టెక్నాలజీస్
• ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI)
• డేటా అనలిటిక్స్
• సైబర్ సెక్యూరిటీ
• ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ (Entrepreneurship – వ్యవస్థాపకత)

ఇందులో ఈ కిందివాటిని ఉపయోగిస్తారు:

• డిజిటల్ లెర్నింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు
• పరిశ్రమలతో అనుసంధానించబడిన శిక్షణ (Industry-linked training)
• ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన ధృవపత్రాలు (Globally recognised credentials)
• అధునాతన సాంకేతిక కార్యక్రమాలు (Advanced technology programmes)

లక్ష్యం (Target):

• 2026–27లో 2 లక్షల మంది అభ్యాసకులకు శిక్షణ.
• ఐదేళ్లలో 10 లక్షల మందికి శిక్షణ.

పాల్గొంటున్న ముఖ్యమైన సంస్థలు:

• ఐబీఎం స్కిల్స్‌బిల్డ్ (IBM SkillsBuild)
• ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉన్నత విద్యా మండలి (APSCHE)
• ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర నైపుణ్యాభివృద్ధి సంస్థ (APSSDC)
• అమరావతి క్వాంటం వ్యాలీ (Amaravati Quantum Valley)

నైలిట్ (NIELIT) ఇన్నోవేషన్ అండ్ స్కిల్లింగ్ సెంటర్

గుంటూరులోని ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రతిపాదించిన ‘నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ’ (NIELIT) ఇన్నోవేషన్ & స్కిల్లింగ్ సెంటర్ ప్రధానంగా కిందివాటిపై దృష్టి పెడుతుంది:

• క్వాంటం కంప్యూటింగ్ (Quantum Computing)
• ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI)
• క్వాంటం కమ్యూనికేషన్ (Quantum Communication)
• సెమీకండక్టర్ టెక్నాలజీస్

ఈ కేంద్రం ప్రస్తుత విద్యా సంవత్సరం నుంచే కార్యకలాపాలు ప్రారంభించాలని యోచిస్తోంది.

ఇది కింది వారికి మద్దతు ఇవ్వాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది:

• విద్యార్థులు
• పరిశోధకులు (Researchers)
• ఆవిష్కర్తలు (Innovators)

ఇది కింది సదుపాయాలను అందిస్తుంది:

• ప్రపంచ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాలు (World-class infrastructure)
• అధునాతన ప్రయోగశాలలు (Advanced laboratories)
• పరిశ్రమల ఆధారిత అభ్యాస అవకాశాలు (Industry-driven learning opportunities)

భారతదేశపు మొట్టమొదటి ప్రత్యేక ‘క్వాంటం, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ యూనివర్సిటీ క్యాంపస్‌’ను అమరావతిలో ఏర్పాటు చేయడానికి నైలిట్ (NIELIT), ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఒక అవగాహనా ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకున్నాయి. ఇది క్వాంటం కంప్యూటింగ్, ఏఐ, క్వాంటం కమ్యూనికేషన్, సైబర్ సెక్యూరిటీ, క్వాంటం హార్డ్‌వేర్, ఏఐ–క్వాంటం కన్వర్జెన్స్ (AI–Quantum convergence) పరిశోధనలపై దృష్టి పెడుతుంది.

జాతీయ సాంకేతిక దినోత్సవం (National Technology Day) నేపథ్యం

• ఈ ప్రకటన జాతీయ సాంకేతిక దినోత్సవం సందర్భంగా వెలువడింది.
• భారతదేశ శాస్త్రీయ విజయాలను, ముఖ్యంగా 1998 పోఖ్రాన్ పరీక్షల (Pokhran tests) విజయాన్ని ఈ దినోత్సవం స్మరించుకుంటుంది.

కిందివాటిలో పెట్టుబడులు పెడితేనే భారతదేశ ప్రగతి సాధ్యమవుతుందని ముఖ్యమంత్రి పేర్కొన్నారు:

• జ్ఞానం (Knowledge)
• పరిశోధన (Research)
• ఆవిష్కరణలు (Innovation)
• మానవ మూలధనం (Human capital)

ప్రతిష్టాత్మకమైన జాతీయ స్థాయి ఎన్‌పీటీఈఎల్ (NPTEL) పరీక్షల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యార్థులు సాధించిన 4 బంగారు పతకాలు (Gold Medals), 14 రజత పతకాలను (Silver Medals) కూడా రాష్ట్రం ఈ సందర్భంగా జరుపుకుంది.

ప్రాముఖ్యత (Significance)

1. భవిష్యత్తుకు సిద్ధమైన శ్రామిక శక్తి (Future-ready Workforce):

ఏఐ, క్వాంటం టెక్నాలజీస్, సైబర్ సెక్యూరిటీ, సెమీకండక్టర్ల లాంటి కొత్త రంగాలకు (New-age sectors) ఈ చొరవ విద్యార్థులను సిద్ధం చేస్తుంది.

2. మానవ మూలధనం (Human Capital) బలోపేతం:

లక్షలాది మందికి శిక్షణ ఇవ్వడం ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నైపుణ్యం గల శ్రామిక శక్తి (Skilled workforce) పెరుగుతుంది. యువతకు ఉపాధి అవకాశాలు (Employable) మెరుగవుతాయి.

3. ఆవిష్కరణల ఆధారిత వృద్ధి (Innovation-led Growth):

క్వాంటం వ్యాలీ మోడల్ (Quantum Valley model) కింద బలమైన సాంకేతికత, ఆవిష్కరణల పర్యావరణ వ్యవస్థను (Innovation ecosystem) నిర్మించాలన్న రాష్ట్ర దృష్టికి ఈ చొరవ మద్దతు ఇస్తుంది.

4. పరిశ్రమ-అకాడెమియా (Industry-Academia) అనుసంధానం:

ఐబీఎం స్కిల్స్‌బిల్డ్, నైలిట్ సహకారంతో తరగతి గది అభ్యాసాన్ని పరిశ్రమల అవసరాలతో (Industry needs) అనుసంధానించవచ్చు.

5. డిజిటల్ ఎకానమీకి మద్దతు:

డేటా అనలిటిక్స్, సైబర్ సెక్యూరిటీ, ఏఐలలో శిక్షణ ఇవ్వడం ద్వారా.. ప్రభుత్వ పాలన, స్టార్టప్‌లు (Startups), పరిశ్రమలు, డిజిటల్ సేవలకు మద్దతు లభిస్తుంది.

6. పరిశోధన, డీప్-టెక్ పర్యావరణ వ్యవస్థ:

అధునాతన ప్రయోగశాలలు, ఆవిష్కరణ కేంద్రాలు.. విద్యార్థులు, పరిశోధకులు అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానంపై (Frontier technologies) పనిచేయడానికి సహాయపడతాయి.

సవాళ్లు (Challenges)

• పెద్ద సంఖ్యలో అభ్యాసకులకు నాణ్యమైన శిక్షణ (Quality training) అందేలా చూడటం.
• పట్టణ, గ్రామీణ విద్యార్థుల మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని (Gap) పూడ్చడం.
• డిజిటల్ పరికరాలు (Digital devices), ఇంటర్నెట్ కనెక్టివిటీ అందుబాటులోకి తీసుకురావడం.
• ఎమర్జింగ్ టెక్నాలజీస్‌లో (Emerging technologies) బోధకులకు (Faculty) శిక్షణ ఇవ్వడం.
• పరిశ్రమల అవసరాలకు అనుగుణంగా కోర్సులను (Courses) తీర్చిదిద్దడం.
• తగినన్ని ఇంటర్న్‌షిప్‌లు, ప్లేస్‌మెంట్ మార్గాలను సృష్టించడం.
• ప్రాక్టికల్ స్కిల్స్ (Practical skills) లేకుండా కేవలం సర్టిఫికేట్‌కే పరిమితమయ్యే అభ్యాసాన్ని (Certificate-based learning) నిరోధించడం.

ప్రభుత్వ చొరవలు / విధానపరమైన మద్దతు

• ఏపీఎస్‌సీహెచ్ఈ (APSCHE), ఏపీఎస్‌ఎస్‌డీసీ (APSSDC) రాష్ట్రంలో ఉన్నత విద్య, నైపుణ్యాభివృద్ధికి మద్దతు ఇస్తాయి.
• అమరావతి క్వాంటం వ్యాలీ (Amaravati Quantum Valley) ని క్వాంటం, డీప్-టెక్ ఇన్నోవేషన్‌కు (Deep-tech innovation) ప్రధాన కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
• ఎలక్ట్రానిక్స్ & ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (MeitY) మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో నైలిట్ (NIELIT) పనిచేస్తుంది. ఇది విద్య, స్కిల్లింగ్, శిక్షణ, పరిశోధన, కెపాసిటీ బిల్డింగ్‌కు మద్దతు ఇస్తుంది.
• క్వాంటం టెక్నాలజీస్‌లో బలమైన పర్యావరణ వ్యవస్థను నిర్మించడానికి 2023–24 నుంచి 2030–31 వరకు ₹6,003.65 కోట్ల వ్యయంతో ‘నేషనల్ క్వాంటం మిషన్’ (National Quantum Mission) కు కేంద్రం ఆమోదం తెలిపింది.
• సాంకేతికత ఆధారిత అభ్యాసం (Technology-based learning), జాతీయ స్థాయి సర్టిఫికేషన్‌కు ఎన్‌పీటీఈఎల్ (NPTEL) మద్దతు ఇస్తూనే ఉంది.

ముందున్న మార్గం (Way Forward)

• గ్రామీణ, ప్రభుత్వ సంస్థల విద్యార్థులకు సమాన అవకాశాలు కల్పించాలి.
• తెలుగు, ఇంగ్లీషుల్లో డిజిటల్ లెర్నింగ్ మాడ్యూల్స్‌ (Digital learning modules) తయారు చేయాలి.
• డీప్-టెక్ రంగాలలో బోధకులకు (Faculty) మాస్టర్ ట్రైనర్లుగా శిక్షణ ఇవ్వాలి.
• ఇంటర్న్‌షిప్‌లు (Internships), ప్రాజెక్టులు, ఇండస్ట్రీ మెంటార్‌షిప్‌తో (Industry mentorship) శిక్షణను అనుసంధానించాలి.
• విశ్వవిద్యాలయాలు, కళాశాలల్లో అధునాతన ప్రయోగశాలలను నిర్మించాలి.
• జాతీయ స్థాయి పోటీల్లో (National-level competitions) విద్యార్థులు పాల్గొనేలా ప్రోత్సహించాలి.
• ఏఐ, సైబర్ సెక్యూరిటీ, క్వాంటం, సెమీకండక్టర్ రంగాల్లో స్టార్టప్‌లకు (Startups) మద్దతు ఇవ్వాలి.
• ప్లేస్‌మెంట్‌లు (Placements), సర్టిఫికేషన్‌లు, ప్రాజెక్టులు, ఆవిష్కరణల (Innovation outputs) ద్వారా వచ్చే ఫలితాలను ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించాలి (Track).

ముగింపు (Conclusion)

భవిష్యత్తుకు సిద్ధమైన రాష్ట్రాన్ని సృష్టించే దిశగా ఆంధ్రప్రదేశ్ డీప్-టెక్ స్కిల్లింగ్ (Deep-tech skilling) చొరవ ఒక ముఖ్యమైన అడుగు. ఏఐ, క్వాంటం టెక్నాలజీస్, సైబర్ సెక్యూరిటీ, డేటా అనలిటిక్స్, ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్‌లపై (Entrepreneurship) దృష్టి పెట్టడం ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతిక అవకాశాల కోసం విద్యార్థులను సిద్ధం చేయాలని రాష్ట్రం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

దీన్ని సమర్థవంతంగా అమలు చేస్తే.. ఈ చొరవ మానవ మూలధనాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది. ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహిస్తుంది. క్వాంటం వ్యాలీ (Quantum Valley) దార్శనికతకు (Vision) మద్దతు ఇస్తుంది. అంతేకాకుండా భారతదేశం సాంకేతికత ఆధారిత అభివృద్ధిని (Technology-led development) సాధించాలనే పెద్ద లక్ష్యానికి సహాయపడుతుంది.