అనకాపల్లి తీరంలో ఆక్సిజన్ కొరత (Hypoxia) వల్లే భారీగా చేపల మృతి

వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది?

అనకాపల్లి జిల్లాలోని బోయపాడు తీరంలో భారీగా చేపలు చనిపోవడానికి ‘హైపోక్సియా’ (Hypoxia) అనగా నీటిలో ఆక్సిజన్ తీవ్రంగా తగ్గిపోవడమే కారణం కావచ్చని ICAR-సెంట్రల్ మెరైన్ ఫిషరీస్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (CMFRI) ప్రాథమిక అధ్యయనం సూచించింది. సుమారు 1,500 మీటర్ల తీరప్రాంతంలో దాదాపు 11 టన్నుల చేపలు (ఎక్కువగా పోనీ ఫిష్) కొట్టుకువచ్చాయి.

బోయపాడు దగ్గర ఏం జరిగింది?

నక్కపల్లి మండలంలోని బోయపాడు ఫిష్ ల్యాండింగ్ సెంటర్ దగ్గర 2026 జూన్ 20న ఈ సంఘటన జరిగింది.

ప్రధాన పరిశీలనలు ఇవే:

• చనిపోయిన వాటిలో సుమారు 94% చేపలు లేయోగ్రాథస్ (Leiognathus) విభాగానికి చెందిన పోనీ ఫిష్‌లు.
• చేపలు ఒడ్డుకు సజీవంగానే కొట్టుకువచ్చాయని, ఆ తర్వాతే చనిపోయాయని స్థానికులు చెప్పారు.
• చాలా చేపలు నోరు తెరిచి ఉన్నాయి. అంటే అవి శ్వాస తీసుకోవడానికి (Respiratory stress) ఎంత ఇబ్బంది పడ్డాయో ఇది తెలియజేస్తుంది.
• వాటి శరీరంపై ఎలాంటి గాయాలు, వ్యాధి లక్షణాలు కనిపించలేదు.
• ఆ తీరప్రాంతంలో సముద్ర పక్షులు లేదా చనిపోయిన జంతువులను తినే పక్షులు (Scavenging birds) ఏవీ కనిపించలేదు.

ఈ చనిపోయిన చేపల ఆర్థిక విలువ సుమారు ₹5 లక్షలు ఉంటుందని అంచనా వేశారు.

సీఎంఎఫ్‌ఆర్‌ఐ (CMFRI) అధ్యయనం ఏం తేల్చింది?

• నీటి నమూనాలను పరిశీలించగా అందులో ‘ట్రైకోడెస్మియం’ (Trichodesmium) ఎక్కువగా ఉన్నట్లు తెలిసింది. ఇది సాధారణంగా ఆల్గల్ బ్లూమ్స్‌ (Algal blooms) కు కారణమయ్యే ఒక సైనోబాక్టీరియం (Cyanobacterium).
• ఒక మిల్లీలీటర్ నీటిలో సుమారు 380 కణాల (Cells) వరకు ఇది ఉన్నట్లు నమోదైంది.

చేపల మరణాలకు కింది కారణాలు ఉండొచ్చని ప్రాథమిక అంచనా వేసింది:

• దట్టమైన ఆల్గల్ బ్లూమ్
• ఆక్సిజన్ క్షీణత
• హైపోక్సిక్ (Hypoxic) లేదా అనాక్సిక్ (Anoxic) నీరు
• యూట్రోఫికేషన్ (Eutrophication) జరిగి ఉండొచ్చు
• తీరానికి సమీపంలో ఆక్సిజన్ లేని ప్రాంతాలు (Oxygen-dead zones) ఏర్పడటం

ఆల్గల్ బ్లూమ్స్ వల్ల చేపలు ఎలా చనిపోతాయి?

నీటిలో ఆల్గే (Algae) లేదా సైనోబాక్టీరియం (Cyanobacteria) వేగంగా పెరగడాన్నే ఆల్గల్ బ్లూమ్ అంటారు.

ఇది కింది క్రమంలో జరుగుతుంది:

1. పోషకాలు ఎక్కువగా ఉన్న నీరు ఆల్గే వేగంగా పెరగడానికి సాయపడుతుంది.
2. ఈ బ్లూమ్ తీరం వెంబడి ఒక దట్టమైన పొరను ఏర్పరుస్తుంది.
3. కొన్నాళ్లకు ఆల్గే చనిపోయి కుళ్లిపోతుంది (Decompose).
4. ఈ కుళ్లిపోయే ప్రక్రియలో సూక్ష్మజీవులు (Microorganisms) నీటిలో కరిగిన ఆక్సిజన్‌ను (Dissolved oxygen) వాడేసుకుంటాయి.
5. దీనివల్ల నీటిలో ఆక్సిజన్ స్థాయిలు ఒక్కసారిగా పడిపోతాయి. ఫలితంగా హైపోక్సిక్ లేదా అనాక్సిక్ పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి.
6. అప్పుడు చేపలు శ్వాసకోశ ఇబ్బందులకు గురై చనిపోతాయి.

అడపాదడపా కురుస్తున్న వర్షాలు, అకస్మాత్తుగా ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం వల్ల నీటిలో వేర్వేరు పొరలు ఏర్పడి ఉండొచ్చని, దీనివల్లే ఆల్గల్ బ్లూమ్ వేగంగా పెరిగి ఆక్సిజన్ తగ్గిపోయి ఉండొచ్చని భావిస్తున్నారు.

పోనీ ఫిష్‌లు ఎందుకు ప్రభావితమయ్యాయి?

• పోనీ ఫిష్‌లు సాధారణంగా తీరప్రాంతాల్లోని తక్కువ లోతు నీటిలో (Shallow waters), సముద్రగర్భానికి (Seabed) దగ్గరగా ఉంటాయి.
• ఆటుపోట్ల (High tide) సమయంలో ఆక్సిజన్ లేని అడుగున ఉండే నీరు తీరం వైపుకు వచ్చినప్పుడు, ఆ చేపలు తప్పించుకోలేక చిక్కుకుపోయి ఉండొచ్చు.
• చేపలు నోరు తెరుచుకుని ఉండటానికి, అవి సజీవంగానే ఒడ్డుకు చేరి బాధపడ్డాయని ప్రత్యక్ష సాక్షులు చెప్పడానికి ఇదే ప్రధాన కారణం.

పారిశ్రామిక కాలుష్యం (Industrial Pollution) దీనికి కారణమా?

సమీపంలో ఉన్న ఔషధ పరిశ్రమల (Bulk-drug industries) నుంచి వచ్చే వ్యర్థ జలాల (Wastewater discharge) వల్లే ఇలా జరిగిందని స్థానిక మత్స్యకారులు అనుమానం వ్యక్తం చేశారు.

సముద్రం లోపల ఉన్న పరిశ్రమల పైప్‌లైన్ల వల్ల కాలుష్య ప్రాంతాలు ఏర్పడి ఉంటాయని, అవే సముద్ర జీవులను చంపేసి ఉంటాయని వారు ఆరోపించారు.

అయితే, కేవలం పరిశ్రమల వ్యర్థాల వల్లే ఇలా జరిగిందని నిర్ధారించడానికి ప్రస్తుతం ఉన్న ఆధారాలు సరిపోవని CMFRI తన అధ్యయనంలో పేర్కొంది.

దీనిపై లోతైన దర్యాప్తు అవసరం. కింది అంశాలను పరిశీలించాలి:

• పారిశ్రామిక వ్యర్థాలను వదిలే ప్రాంతాలు
• ఎఫ్లూయెంట్ ట్రీట్‌మెంట్ ప్లాంట్లు (Effluent-treatment plants)
• విషపూరిత పదార్థాలు
• న్యూట్రియంట్ కాలుష్యం (Nutrient pollution)
• నీటి నాణ్యతలో దీర్ఘకాలిక మార్పులు

సంస్థల పాత్ర

ICAR-CMFRI

• క్షేత్రస్థాయి దర్యాప్తు నిర్వహించింది.
• చేపలు, నీటి నమూనాలను సేకరించింది.
• చేపలకు వ్యాధులు ఉన్నాయా, ఆక్సిజన్ కొరత ఉందా అని పరిశీలించింది.
• తన ప్రాథమిక నివేదికను సమర్పించింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (APPCB)

• దర్యాప్తు ప్రారంభించింది.
• శాస్త్రీయ దర్యాప్తు కోసం కోరింది.
• పారిశ్రామిక కాలుష్యం ఏమైనా జరిగిందా అని పరిశీలిస్తోంది.

మత్స్య శాఖ (Fisheries Department)

• చేపల మరణాల తీవ్రతను అంచనా వేసింది.
• మత్స్యకారుల ఆందోళనలను నమోదు చేసింది.
• ఈ దర్యాప్తులో పాల్గొంది.

ముందుకు వెళ్లే మార్గం

• నీటి నాణ్యతను, టాక్సికోలాజికల్ (Toxicological) అంశాలను నిరంతరం పర్యవేక్షించాలి.
• పరిశ్రమల డిశ్చార్జ్ పైప్‌లైన్లను, ఎఫ్లూయెంట్ ట్రీట్‌మెంట్ ప్లాంట్లను తనిఖీ చేయాలి.
• కరిగిన ఆక్సిజన్ (Dissolved oxygen), పోషకాలు, ఫైటోప్లాంక్టన్‌ (Phytoplankton) ను పర్యవేక్షించాలి.
• హానికరమైన ఆల్గల్ బ్లూమ్స్‌ను ముందుగానే గుర్తించే ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థను (Early-warning system) ఏర్పాటు చేయాలి.

ముగింపు

ట్రైకోడెస్మియం ఆల్గల్ బ్లూమ్ వల్ల ఆక్సిజన్ తగ్గిపోవడమే బోయపాడులో చేపల మరణాలకు ప్రధాన కారణమని ప్రాథమికంగా తెలుస్తోంది. అయినప్పటికీ, పారిశ్రామిక కాలుష్యం పాత్రను కొట్టిపారేయలేము. కచ్చితమైన ముగింపు కోసం నీటి నాణ్యత, టాక్సికోలాజికల్, ఫైటోప్లాంక్టన్‌లపై దీర్ఘకాలిక అధ్యయనాలు అవసరం. తీరప్రాంత పర్యవేక్షణ, కాలుష్య నియంత్రణ, సముద్ర జీవులపై ఆధారపడిన మత్స్యకారుల ఉపాధిని రక్షించడం ఎంత ముఖ్యమో ఈ సంఘటన తెలియజేస్తుంది.